CZ stage: verschil tussen versies

Uit Wiki HOVUmc
Ga naar: navigatie, zoeken
k (Aantal verplichte opdrachten verwijderd en KPB aangepast)
k (linkje van aiosonderwijs naar opdracht en vice versa + IOP onder voortgang en beoordeling geplaatst)
 
(26 tussenliggende versies door 3 gebruikers niet weergegeven)
Regel 6: Regel 6:
 
<br />
 
<br />
 
{| class="infobox cz"
 
{| class="infobox cz"
! <span class="infobox-titel">[[CZ stage]]</span>
+
! <span class="infobox-titel">[[CCZ-stage]]</span>
 
|-
 
|-
 
|  
 
|  
'''Onderwijscoordinator'''<br />
+
'''Onderwijscoördinatoren'''<br />
 +
{{auteur - Beatrijs de Leede}}
 
{{auteur - Chris Rietmeijer}}
 
{{auteur - Chris Rietmeijer}}
 
|-
 
|-
Regel 21: Regel 22:
 
|-
 
|-
 
|
 
|
'''Klinische stage'''
+
'''CCZ-stage'''
*[[Opdrachten CZ stage|Opdrachten]]
 
 
*[[Verplichtingen CZ stage|Verplichtingen]]
 
*[[Verplichtingen CZ stage|Verplichtingen]]
 
*[[Bouwstenen CZ stage|Bouwstenen]]
 
*[[Bouwstenen CZ stage|Bouwstenen]]
 
|}
 
|}
=== Handleiding CZ stage ===
+
=== Handleiding CCZ-stage ===
Bijna 9 miljoen mensen hadden op 1 januari 2016 een door de huisarts geregistreerde chronische ziekte. 4,6 Miljoen mensen hadden meer dan 1 chronische ziekte.In het hele jaar 2016 hadden 5,1 miljoen mensen minimaal eenmaal contact met de huisartsenpraktijk voor een chronische ziekte (uit: [https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/chronische-ziekten-en-multimorbiditeit/cijfers-context/huidige-situatie volksgezondheidenzorg.info]).
+
Na de 1<sup>e</sup> huisartsstage volgt de aios enkele externe stages. De stage chronische ziekten en complexe problematiek kortweg complexe chronische zorg (CCZ) is een keuzestage die standaard wordt aangeboden. Aios kunnen, gemotiveerd en in overleg, een andere keuze maken. Deze keuze moet rond de 6<sup>e</sup> maand van de 1<sup>e</sup> huisartsstage gemaakt worden.
  
Over multimorbiditeit merkt François Schellevis op: "…(multimorbiditeit) is eerder regel dan uitzondering bij patiënten op hogere leeftijd. Het komt op grote schaal voor. Het is geen nieuw verschijnsel, maar we realiseren ons nog onvoldoende welke rol multimorbiditeit speelt. Alle richtlijnen en zorgprogramma's in Nederland zijn gemaakt voor een specifieke ziekte, terwijl de zorgverlener te maken heeft met een veel complexere patiënt. De zorg voor mensen met meerdere chronische ziekten verloopt vaak ongecoördineerd als gevolg van te weinig afstemming.' (interview in Vilans, 16 november 2011).
+
Deze handleiding biedt een praktische beschrijving van het praktijkleren en het instituutsonderwijs tijdens de CCZ-stage.
  
Het aandeel van de huisarts in de zorg voor patiënten met chronische zorg neemt gestaag toe. Oorzaken zijn onder meer de vergrijzing en de tendens om de patiënt zo lang mogelijk in de thuissituatie te verplegen. De begeleiding van deze patiënten vergt een specifieke deskundigheid van de huisarts. De ouderen van de toekomst verschillen van de ouderen van nu: een grote groep zal meer mogelijkheden hebben om langdurig de regie over hun leven te behouden, terwijl ongeveer een kwart juist weinig regie zal ervaren en en niet in staat zal zijn langdurig zelfredzaam te blijven. Zie: [https://www.nivel.nl/nl/publicatie/nivel-overzichtstudies-ouderen-van-de-toekomst-verschillen-de-wensen-en-mogelijkheden Nivel overzichtsstudies: Ouderen van de toekomst]. (2014)
+
=== Doelen en globale inhoud ===
 +
Uit het [[Landelijk opleidingsplan]]: De stage chronische ziekten en complexe problematiek heeft tot doel de ontwikkeling van klinische competenties op het gebied van chronisch-complexe aandoeningen die in de huisartspraktijk minder geclusterd voorkomen, maar wel relevant zijn voor de huisarts. Belangrijke thema's in deze stage zijn: patiënten bijstaan in het omgaan met de gevolgen van een chronische ziekte en samenwerking tussen huisarts en intramurale instelling.
  
De zorg die patiënten met een chronische ziekte nodig hebben is gericht op '''cure:''' het genezen of tegengaan van verslechtering en op '''care''': het verbeteren van de kwaliteit van leven.
+
De volgende thema's uit het Landelijk Opleidingsplan krijgen extra aandacht:
 +
* [[Leerlijn chronische zorg|Chronische zorg]]
 +
* [[Leerlijn complexe ouderenzorg|Complexe ouderenzorg]]
 +
* [[Leerlijn palliatieve zorg|Palliatieve zorg]]
  
De werkwijze in de huisartspraktijk is vaak ad hoc, klachtgericht en intuïtief. De zorg van de verpleeghuisarts/specialist ouderengeneeskunde wordt daarentegen gekenmerkt door een planmatige aanpak die gericht is op het creëren van een optimale kwaliteit van het bestaan, op functiebehoud en -verbetering en waar nodig palliatief. Deze twee perspectieven komen de laatste jaren nader tot elkaar, zoals blijkt uit de visie op huisartsenzorg voor ouderen uit 2017, ontwikkeld door kaderartsen eerstelijns ouderengeneeskunde (huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde), samen met NHG en LHV. Zie <nowiki/>https://www.nhg.org/sites/default/files/content/nhg_org/uploads/visie_huisartsen_voor_ouderen_2017_web_0.pdf
+
Door deze thema's met de bijbehorende KBA's te bestuderen en met de opleider te bespreken krijgt de aios een idee van de stand van zaken met betrekking tot de eigen competentieontwikkeling in de breedte en diepte. Op de Wiki zijn er voor elk thema bouwstenen te vinden, die behulpzaam zijn voor het terugkomdagonderwijs, voor het leren in de praktijk en voor zelfstudie.
  
De stages in deze module vinden plaats in verpleeghuizen en verzorgingshuizen en in de psychogeriatrie. Centraal staat het planmatig leren omgaan met patiënten met ernstige, multipele lichamelijke en/of geestelijke beperkingen en aandoeningen. Wij achten het met name van belang dat de aios in deze stage de eigen vaardigheid in de omgang met deze problematiek vergroot én beter toegerust wordt ten behoeve van de samenwerking met andere beroepsgroepen die een rol vervullen in chronische zorg. 
+
=== Afstemming met de huisartsstages ===
 +
Onderwijs op het gebied van chronische aandoeningen, complexe ouderenzorg en palliatieve zorg komt op meerdere plaatsen tijdens de opleiding aan de orde. Tijdens de 1<sup>e</sup> huisartsstage ligt hierbij de focus op de diagnostiek bij nieuwe patiënten en op de zorgverlening bij bekende patiënten met veelvoorkomende chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten, diabetes, astma en COPD en de minder vaak voorkomende chronische aandoeningen van het bewegingsapparaat en het zenuwstelsel. De nadruk ligt hierbij op het medisch-inhoudelijk beleid en de vakinhoudelijke kennis om de belangrijkste chronische ziekten te kunnen diagnosticeren en behandelen.
  
Het verpleeghuis is bij uitstek de plaats voor het leren van bovengenoemde planmatige aanpak. De Huisartsopleiding VUmc werkt hierbij samen met [https://www.gerion.nl/ GERION], de opleiding voor ouderengeneeskunde van het VUmc, zowel inhoudelijk als organisatorisch.
+
Tijdens de CCZ-stage wordt de aios verder toegerust voor een planmatige aanpak van de complexe chronische problematiek en het multidisciplinair werken.
  
=== Oriëntatie op de inhoud van de stage ===
+
In de 2<sup>e</sup> huisartsstage leert de aios alle opgedane kennis en vaardigheden te integreren in de complexe chronische zorg in de huisartspraktijk. Medisch inhoudelijk handelen, communicatie, samenwerking en praktijkmanagement spelen hierin allen een grote rol.
De aios werkt tijdens de stage Chronische zorg met een eigen patiëntenpopulatie, die kampt met meervoudige somatische en psychogeriatrische problematiek. Veel voorkomende ziektebeelden zijn onder meer: status na CVA, diverse vormen en stadia van dementie, chronische neurologische aandoeningen zoals M. Parkinson en M.S. Het betreft tevens patiënten met gevorderde stadia van aandoeningen van het bewegingsapparaat zoals artrose en reumatoïde artritis, evenals patiënten met een (terminale) maligniteit.
 
  
De aios kan zich tijdens deze stage bekwamen in een systematische aanpak van deze patiënten, waarbij het functioneren van de patiënt en de geanalyseerde problemen, op de volgende punten schematisch in kaart wordt gebracht:
+
=== Praktijkleren ===
* '''S'''omatische ziekten, '''A'''DL, '''M'''aatschappelijke situatie, '''P'''sychisch en '''C'''ommunicatief functioneren ('''SAMPC'''). Deze werkwijze beoogt een overzichtelijke aanpak, waarbij met name de optimale kwaliteit van leven -een optimale situatie vanuit de resterende    mogelijkheden - van de patiënt nagestreefd wordt. In voorkomende gevallen zal daarbij ook palliatieve zorg aan de orde zijn.
+
De aios leert het vak in de praktijk. Patiëntenzorg en de vragen die daaruit ontstaan sturen voor een groot deel het leren. Daarbij zijn van belang:  
* Een belangrijk aspect tijdens de CZ- stage betreft de samenwerking en afstemming met andere disciplines zoals verpleegkundige,     fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, verpleeghuisarts en medisch specialist. De aios leert veel over de verschillende verwijs- en consultatiemogelijkheden alsmede over de communicatie met familieleden van de patiënt.
+
* '''Een voldoende en divers patiëntenaanbod.''' De aios ziet tijdens de CCZ-stage patiënten met meervoudige somatische en/of psychogeriatrische problematiek. Denk aan patiënten die revalideren na CVA of heupfractuur, patiënten met diverse vormen en stadia van dementie, met chronische neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson en Multiple Sclerose, patiënten met gevorderde stadia van aandoeningen van het bewegingsapparaat zoals artrose en reumatoïde artritis, evenals patiënten met een (terminale) maligniteit. De aios bekwaamt zich tijdens deze stage in het systemisch in kaart brengen van patiënten ([[Handige tool (SFMPC) om de problemen van kwetsbare ouderen in kaart te brengen|SFMPC]]-methodiek).
* Er is ruimte voor discussie over de grenzen van het medisch handelen en de vraag wanneer en onder welke voorwaarden de    behandeling gestaakt moet worden.
 
  
=== Afstemming met andere stages ===
+
De aios leert regie voeren in complexe zorgprocessen: samenwerking en afstemming met andere disciplines zoals verpleegkundige, fysiotherapeut, logopedist, specialist ouderengeneeskunde en medisch specialist, alsmede met de familie en naasten van de patiënt. De aios leert veel over de verschillende verwijs- en consultatiemogelijkheden.
Onderwijs op het gebied van chronische aandoeningen, geriatrische problematiek en palliatieve zorg komt op meerdere plaatsen tijdens de opleiding aan de orde.
 
  
Tijdens de eerste Opleidingsperiode in de huisartspraktijk ligt het accent op de detectie van nieuwe patiënten en op de zorgverlening bij bekende patiënten met veelvoorkomende chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten, diabetes, astma en COPD en de minder vaak voorkomende chronische aandoeningen van het bewegingsapparaat en het zenuwstelsel. De nadruk ligt hierbij op de medisch-inhoudelijke aanpak. 
+
Er is in deze stage veel aandacht voor het communiceren met familieleden van de patiënt, alsmede voor het bespreken van de grenzen van het medisch handelen en de vraag wanneer en onder welke voorwaarden de behandeling gestaakt moet worden.
  
De aios beschikt daarna over de vakinhoudelijke kennis om de belangrijkste chronische ziekten te kunnen diagnosticeren en behandelen. Met de kennis opgedaan in de CZ-stage is de aios beter toegerust voor een planmatige aanpak van de chronische problematiek, waarbij de bevordering van de kwaliteit van leven voorop staat. De aanpak van disease- en praktijkmanagement bij deze aandoeningen komt aan de orde in de tweede Opleidingsperiode in de huisartspraktijk.
+
Tevens kan de aios zich bekwamen in specifieke verrichtingen die meer voorkomen in de complexe ouderenzorg.
 +
 +
* '''Een goede balans tussen zelfstandig werken en begeleiding.''' De aios leert vooral door zelfstandig patiëntenzorg te bieden onder direct beschikbare supervisie. Daarbij is regelmatig overleg met, en observatie door, de stageopleider cruciaal. Dit garandeert de patiëntveiligheid en maakt het opsporen van blinde vlekken bij de aios mogelijk. Deze balans wordt onder andere mogelijk gemaakt door: 
 +
** Ad-hoc-overleg over individuele patiënten.
 +
** Geregelde leergesprekken.
 +
** Observaties m.b.v. KPB: [[KPB|Korte praktijkbeoordeling]]. Het KPB-formulier nodigt uit tot gedetailleerde feedback.
 +
** Voortgangsgesprekken halverwege en aan het eind van de stage.
  
=== Doelstellingen ===
+
=== Instituutsonderwijs ===
De leerdoelen van de stage zijn ontleend aan het [[Landelijk opleidingsplan]], het [[Competentieprofiel van de huisarts]], de [[ComBeL|ComBeL CZ stage]]. Het onderwijs tijdens deze module is gerelateerd aan de, langs de 7 competentiegebied geordende, onderstaande gedragsindicatoren:
+
De aios komen drie tot vier keer per maand naar het instituut. De groep is gemengd; de aios volgen de CCZ- of de GGZ-stage. De CCZ- en GGZ-stage markeren de start van de tweede fase. De tweede-fasegroep blijft in principe tot het einde van de opleiding bij elkaar.
  
 +
De opbouw van de terugkomdag kent een aantal vaste onderdelen:
 
<div class="panel-group" id="accordion">
 
<div class="panel-group" id="accordion">
<accordion parent="accordion" heading="Gedragsindicatoren competentiegebied 1: Medisch handelen">
+
<accordion parent="accordion" heading="Reflectieonderwijs" class="in">
'''De aios ...'''
+
{{Handleiding - Reflectieonderwijs}}
*heeft kennis van de relevante ziekten / stoornissen / gezondheidsproblemen (m.b.t. voorkomen, symptomatologie, etiologie, pathosfysiologie en natuurlijk beloop) en interpreteert de klacht in de context van de chronische zorg
 
*kent het diagnostische arsenaal van het vakgebied (incl. het onderscheidende vermogen ervan) en zet dit op rationele wijze in
 
*voert op adequate wijze anamnestisch en fysisch- diagnostisch onderzoek uit
 
*kent het therapeutische arsenaal van het vakgebied (incl. wetenschappelijke onderbouwing, werkzaamheid en risico's) en zet dit op rationele wijze in
 
*is in staat om te onderbouwen waarom een medische interventie noodzakelijk is of waarom bij de individuele patiënt hiervan wordt afgezien
 
*heeft kennis van de farmacotherapie en polifarmacie bij ouderen
 
*gaat adequaat om met spoedeisende situaties
 
*benadert patiënten systematisch en proactief
 
*beheerst de medisch technische vaardigheden passend bij het vaakgebied (o.a. katheteriseren, inbrengen maagsonde, necrotomie, zuurstof toedienen, enz.)
 
*betrekt de context van de patiënt (fysieke, psychische, sociale/culturele achtergrond, gezondheidsgeschiedenis en levensfase) bij hypothese en beleid
 
 
  </accordion>
 
  </accordion>
<accordion parent="accordion" heading="Gedragsindicatoren competentiegebied 2: Communicatie">
+
<accordion parent="accordion" heading="Aiosonderwijs" class="in">
'''De aios ...'''
+
{{Handleiding - Aiosonderwijs}}
*bouwt een effectieve behandelrelatie met de patiënt op
+
 
*gaat adequaat om met patiënten met een communicatieve beperking (slechthorendheid, afasie, dementie enz.)
+
Zie ook [[CZ stage#Zelfstudie en Opdrachten|Opdracht Aiosonderwijs]]
*bejegent de patiënt en naasten met betrokkenheid, begrip en respect
 
*communiceert adequaat met patiënten en hun begeleiders en is in staat een familiegesprek te voeren
 
*geeft voldoende en begrijpelijke informatie aan de patiënt en naasten, en past taalgebruik aan bij leeftijd geslacht, opleiding en emotie van de patiënt
 
*geeft de patiënt / naasten, indien mogelijk, inspraak in de besluitvorming
 
*gaat geordend en gestructureerd te werk
 
*zie [[Leerlijn communicatie]]
 
 
  </accordion>
 
  </accordion>
<accordion parent="accordion" heading="Gedragsindicatoren competentiegebied 3: Samenwerken">
+
Omdat de groep gemengd is, is het zaak de onderwerpen zo te kiezen dat alle aios ervan kunnen leren.
'''De aios ...'''
+
</div>
*draagt bij aan een goede werkrelatie met de andere hulpverleners
+
 
*zorgt voor heldere mondelinge en schriftelijke informatieoverdracht
+
<div class="panel-group" id="accordion">
*werkt adequaat samen met andere zorgverleners in een multidisciplinaire structuur en geeft blijk van inzicht in taakverdeling en verantwoordelijkheden
+
<accordion parent="accordion" heading="Docentonderwijs en training" class="in">
*kent de eisen waaraan een adequate verwijzing naar het verpleeghuis moet voldoen en heeft kennis van de specifieke expertise van de verpleeghuisarts
+
{{Handleiding - Docentonderwijs en training}}
*gaat adequaat om met een conflictsituatie
 
 
  </accordion>
 
  </accordion>
<accordion parent="accordion" heading="Gedragsindicatoren competentiegebied 4: Organiseren">
+
Tijdens de CCZ-stage zullen de docenten o.a. extra aandacht geven aan familiegesprekken.
'''De aios ...'''
+
</div>
*draagt een patiënt zorgvuldig over en draagt zorg voor continuïteit
+
 
*heeft inzicht in de expertise van verplegend en verzorgend personeel en kan beide groepen gericht en efficiënt aansturen
+
<div class="panel-group" id="accordion">
*legt medische gegevens zorgvuldig en begrijpelijk vast en maakt adequaat gebruik van het patiënten registratie systeem
+
<accordion parent="accordion" heading="Individuele begeleiding aios">
*gaat adequaat met de tijd om, past time- management adequaat toe
+
{{Handleiding - Individuele begeleiding aios}}
*schakelt, zo nodig, de juiste instantie(s) in voor het zorgtraject thuis
 
 
  </accordion>
 
  </accordion>
<accordion parent="accordion" heading="Gedragsindicatoren competentiegebied 5: Maatschappelijk handelen">
+
<accordion parent="accordion" heading="Expertonderwijs">
'''De aios ...'''
+
Expertonderwijs is onderwijs dat wordt gegeven door een expert op een bepaald vakgebied.
*heeft voldoende kennis van en handelt volgens de relevante wettelijke regelgeving WGBO, BIG, BOPZ, KNMG groene boekje, AWBZ en WMO)
 
*is zich bewust van de vertrouwensrelatie met patiënten en respecteert de privacy van gegevens
 
*registreert en delegeert volgens de wetgeving en procedures van de instelling
 
*herkent incidenten in de patiëntenzorg die tot een klacht (zouden) kunnen leiden en speelt daar zo nodig op in om een klacht te voorkomen
 
*informeert patiënten en naasten over de klachtenprocedure van de instelling
 
 
  </accordion>
 
  </accordion>
<accordion parent="accordion" heading="Gedragsindicatoren competentiegebied 6: Wetenschap en onderwijs">
+
Tijdens de CCZ-stage is er expertonderwijs op veel middagen en eens per maand op een hele zogenaamde themadag. De volgende onderwerpen komen altijd aan bod:
'''De aios ...'''
+
* Geriatrische problematiek
*onderbouwt de zorg op wetenschappelijk verantwoorde wijze
+
* De verwarde patiënt
*heeft kennis geldende richtlijnen t.a.v. diagnostiek en therapie
+
* Planmatig werken
*presenteert op adequate wijze patiënten of medische onderwerpen in (multidisciplinaire) besprekingen en in de aios- groep
+
* Palliatieve zorg
 +
* Geriatrische reuzen
 +
</div>
 +
 
 +
<div class="panel-group" id="accordion">
 +
<accordion parent="accordion" heading="Evaluatie en planning" class="in">
 +
Om het cursorisch onderwijs voor een komende periode voor te bereiden zijn er op de terugkomdag regelmatig evaluatie- en planningsmomenten nodig. Hier wordt teruggekeken naar de voorafgaande periode (wat beviel, wat werd gemist) en vooruitgekeken naar het onderwijs in de komende periode (leerwensen aios binnen het kader van de opleidingsperiode en andere wensen). Er worden afspraken gemaakt over wie wat gaat doen.
 
  </accordion>
 
  </accordion>
<accordion parent="accordion" heading="Gedragsindicatoren competentiegebied 7: Professionaliteit">
+
</div>
'''De aios ...'''
+
 
*toont inzet en betrokkenheid, houdt zich aan afspraken
+
=== Zelfstudie en Opdrachten ===
*neemt, ook bij fouten, de verantwoordelijkheid voor het eigen handelen
+
<div class="panel-group" id="accordion">
*hanteert een goede balans tussen betrokkenheid en distantie
+
<accordion parent="accordion" heading="Zelfstudie en Opdrachten" class="in">
*staat open voor feedback en gaat daar constructief mee om
+
{{Handleiding - Zelfstudie en Opdrachten}}
*schat het eigen niveau van functioneren goed in en handelt daar naar (roept zo nodig hulp in)
 
*overlegt regelmatig over de vorderingen met de stageopleider en stelt leerplan bij, evalueert leerdoelen, formuleert nieuwe doelen, toetst het eindresultaat
 
*reflecteert op het eigen handelen en onderkent de invloed van de eigen persoon op het contact met patiënt en andere betrokkenen
 
*handelt in ethisch opzicht zorgvuldig
 
*hanteert verschillen in normen en waarden tussen hulpverleners en -vragers op professionele wijze (binnen de geldende ethische en medische gedragsregels)
 
*weet belangen van patiënten en familie en verzorging te onderscheiden en gaat hier bij tegenstellingen professioneel mee om
 
*gaat adequaat om met de werkbelasting op de stageplek
 
*is toenemend in staat zelfstandig te werken
 
 
  </accordion>
 
  </accordion>
 
</div>
 
</div>
 +
De opdrachten tijdens de CCZ-stage zijn:
 +
* Opdracht Aiosonderwijs
 +
* Opdracht KPB (Korte Praktijk Beoordeling)
 +
 +
<div class="panel-group" id="accordion">
 +
<accordion parent="accordion" heading="Beschrijving opdracht Aiosonderwijs" class="in">
 +
{{Handleiding - Opdracht aiosonderwijs}}
 +
 +
Zie ook [[CZ stage#Instituutsonderwijs|Aiosonderwijs]]
 +
</accordion>
 +
<accordion parent="accordion" heading="Beschrijving opdracht KPB" class="in">
 +
De KPB (Korte Praktijk Beoordeling) is een toetsing- en beoordelingsinstrument waarmee de aios zich laat observeren bij een concrete activiteit. Door zich vaak kortdurend te laten observeren en feedback te krijgen, kan de aios een goede indruk krijgen van zijn functioneren. En omgekeerd: door de resultaten ervan over de dragen aan bijvoorbeeld de docenten kunnen zij zich een beeld vormen van het functioneren van de aios.
  
=== Beginvereisten / aanvangsniveau ===
+
Deze werkwijze, inclusief een bijpassend beoordelingsformulier, is oorspronkelijk ontwikkeld in de klinische setting, maar tegenwoordig wordt het ook daarbuiten steeds vaker gebruikt. Er bestaan inmiddels ook meerdere formulieren waaruit de aios zelf kan kiezen. Ze kunnen worden ingevuld door daarvoor in aanmerking komende personen. Op deze manier wordt het praktijkhandelen vanuit vele hoeken bekeken (360 graden feedback).
*De aios heeft de eerste huisartsstage afgerond.
 
*De aios stelt bij de start van de stage Chronische Zorg zijn of haar aanvangsniveau vast door het maken van een aanvangstoets en een self-assessment. Dit vormt de basis voor het [[IOP]] (Individueel OntwikkelingsPlan) en het ontwikkelingsdossier.
 
  
=== Hulpmiddelen en literatuur ===
+
Het aantal KPB’s dat de aios moet laten invullen wordt in het begin van de stage door de docenten vastgesteld. Hetzelfde geldt voor de manier waarop de KPB’s worden aangeleverd en eventueel tijdens de terugkomdagen worden nabesproken. Desgevraagd worden ze ook ter hand gesteld aan de stageopleider.
De aios moet kunnen beschikken over recente huisartsgeneeskundige literatuur. Hiertoe behoren:
+
 
* [https://www.nhg.org/nhg-standaarden NHG-standaarden]
+
* [[:media:KPB.pdf|KPB.pdf]] / eveneens beschikbaar in je [[E-portfolio]].
* [https://www.ntvg.nl Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde]
+
{| class="infobox cz box cel klein" width="100%"
* [https://www.henw.org Huisarts en Wetenschap]
+
!Doel
* [https://www.medischcontact.nl Medisch Contact]
+
|
* [https://www.ge-bu.nl Geneesmiddelenbulletin] 
+
*Informatie verzamelen over het feitelijk handelen van de aios ten dienste van educatieve feedback en eindbeoordeling.
* [https://www.farmacotherapeutischkompas.nl Farmacotherapeutischkompas]
+
|-
Deze zijn alle elektronisch beschikbaar vanaf de VUmc campus of [[Bibliotheek|VU Bibliotheek]], zie hiervoor de handleiding van de VU. Voor het zoeken naar literatuur en voor het kunnen communiceren met collega- aios en groepsdocenten via Canvas.
+
!Activiteit
Een deel van het onderwijsmateriaal van de stage is te vinden op Canvas maar voornamelijk in deze Wiki.
+
|
Indeling Stage Chronische Zorg
+
*Gedurende de stage laat de aios de KPB’s invullen door relevante personen in de stagesetting, bijvoorbeeld: stageopleider, arts-assistenten, verpleegkundigen, mede- aios, co- assistent, patiënt.
De stage omvat 12-13 weken met circa 10 terugkomdagen. De werkweek bestaat uit 38 uur exclusief zelfstudietijd, waarvan 6 ½ uur voor de terugkomdag en 31 ½ uur op de stageplaats verdeeld over 4 dagen. De opdrachten die de aios moet worden binnen deze 31 ½ uur uitgevoerd.
+
|-
Wanneer er geen terugkomdagonderwijs gepland is, wordt deze tijd besteed op de stageplaats.
+
!Resultaat
De onderwijskundige begeleiding op de stageplaats vindt plaats binnen werktijd, in overleg met de stageopleider.
+
|
 +
*KPB’s die input geven voor het IOP en voor de beoordeling van de aios
 +
|-
 +
!Tijd
 +
|
 +
*10-15 minuten per [[KPB]]
 +
|-
 +
!Nabespreking
 +
|
 +
*Aansluitend aan de KPB met de beoordelaar en verder in overleg met de groepsdocenten
 +
|}
 +
</accordion>
 +
</div>
  
=== Toetsing en beoordeling ===
 
In het [[Toetsprogramma HOVUmc]] staat de formele toetsingsprocedure beschreven zoals die landelijk geldt. In de praktijk moet de aios aan meerdere verplichtingen voldoen om de CZ stage tot een goed einde te brengen. Een aantal daarvan zijn onderdeel van het beoordelingsdossier. Een chronologisch overzicht van deze 
 
* [[Tijdpad toetsing en beoordeling CZ stage]]
 
Daarnaast bestaan er een aantal evaluatieformulieren die op het eind van de stage moeten zijn ingevuld. Een overzicht van alle verplichtingen en alle formulieren die in het beoordelings- en evaluatietraject van belang zijn vind je hier:
 
* [[Verplichtingen CZ stage]]
 
  
=== Verplichte opdrachten ===
+
=== Voortgang en beoordeling ===
In de CZ stage zijn deze opdrachten verplicht:
+
<div class="panel-group" id="accordion">
*[[Opdrachten CZ stage#Opdracht - KPB|Opdracht - KPB]] (uitvoering volgens beleid van de stage-inrichting)
+
<accordion parent="accordion" heading="Het individueel ontwikkelingsplan (IOP)">
*[[Opdrachten GGZ stage#Opdracht - Casuspresentatie|Opdracht - Casuspresentatie]]
+
Vanaf het eerste voortgangsgesprek in de 1<sup>e</sup> huisartsstage (5<sup>e</sup> maand) beschrijft de aios leerdoelen in het [[IOP]] dat een plaats krijgt in het ontwikkelingsdossier in het e-portfolio. Het IOP is een verplicht onderdeel van de opleiding. Het doel van het IOP is het ondersteunen van de zelfsturing in het leren. De aios maakt bewuste keuzes en zoekt daarover actief het gesprek met de opleider en/of de docent.
  
=== Globaal Rooster ===
+
Aan het begin van de stage is er in het intakegesprek met de stageopleider én op de terugkomdag aandacht voor de leerdoelen van de aios; waaraan kan en wil de aios in de huidige stageplek vooral aandacht geven met het oog op de kaders zoals geformuleerd in de thema's en de ComBeL CCZ-stage?
De invulling van het cursorisch onderwijs op de terugkomdag vindt plaats op basis van een aantal verplichte en flexibele elementen. In ieder geval komt een aantal vaste thema's aan de orde die hieronder beschreven worden. Een deel van het onderwijs wordt gegeven door experts.  Daarnaast is er ruimte voor verdiepingsonderwijs op basis van vragen uit de groep. Naar aanleiding van inbreng uit de reflectierondes zijn aanpassingen mogelijk. Het definitieve rooster hangt dus mede af van de invulling die de groep eraan geeft.  
+
</accordion>
 +
<accordion parent="accordion" heading="Voortgang en beoordeling" class="in">
 +
{{Handleiding - Voortgang en beoordeling}}
 +
</accordion>
 +
Tijdens de CCZ-stage heeft de aios een intakegesprek aan het begin, een halverwege, en een beoordelings- en evaluatiegesprek aan het eind van de drie maanden. De ComBeL CCZ-stage geeft de specifieke indicatoren bij alle competentiegebieden. De thema's geven de kenmerkende beroepsactiviteiten (KBA's) waarbinnen de aios de competentieontwikkeling laat zien. Zie ook [[Tijdpad toetsing en beoordeling CZ stage]] en [[Verplichtingen CZ stage]].
 +
</div>
  
Vaste onderwerpen in de CZ-module zijn:
+
<big>'''Overzicht verplichtingen'''</big>
*Kennismaken en oriëntatie op de stage en formuleren van het Individueel Ontwikkelingsplan
+
{| class="clickablecell" style="text-align:center; color: white; background-color: #ffffff; width: 100%;"
*Onderlinge consultatie door middel van casuïstiekbespreking
+
| class="clickablecell" style="text-align:center; height:80px; width: 33%; background-color:#4ea24e;" |'''[[Verplichtingen 1e Huisartsstage|<span style="color:white">Verplichtingen<br />1e Huisartsstage</span>]]'''
*Verdiepingsonderwijs/ presentaties :
+
| class="clickablecell" style="text-align:center; height:80px; width: 16%; background-color:#228b22;" |'''[[Verplichtingen Klinische stage|<span style="color:white">Klinische<br />stage</span>]]'''
**Geriatrische problematiek
+
| class="clickablecell" style="text-align:center; height:80px; width: 2%; background-color: white;" |
**"De verwarde bejaarde"
+
| class="clickablecell" style="text-align:center; height:80px; width: 8%; background-color:#4aa6ff;" |'''[[Verplichtingen CZ stage|<span style="color:white">CZ<br />stage</span>]]'''
**"grenzen aan medisch handelen"
+
| class="clickablecell" style="text-align:center; height:80px; width: 8%; background-color:#1c86ee;" |'''[[Verplichtingen GGZ stage|<span style="color:white">GGZ<br />stage</span>]]'''
**"familiegesprekken"
+
| class="clickablecell" style="text-align:center; height:80px; width: 33%; background-color:#1874cd;" |'''[[Verplichtingen 2e Huisartsstage|<span style="color:white">Verplichtingen<br />2e Huisartsstage</span>]]'''
**"palliatieve zorg"
+
|}
**"wondzorg"
+
{{witregel}}
*Evaluatie en afsluiting van de module
+
=== Individualisering opleiding ===
 +
<div class="panel-group" id="accordion">
 +
<accordion parent="accordion" heading="Individualisering opleiding" class="in">
 +
Binnen het beschreven curriculum heeft de aios veel te kiezen. Aios met relevante werkervaring voorafgaand aan de opleiding kunnen [[Vrijstellingsreglement|vrijstellingen]] voor stages aanvragen. Aios hebben, binnen wettelijke kaders, een rol in het kiezen van welke soort externe stage zij willen volgen. Dit alles wordt vastgelegd in het Individueel opleidingsschema (IOS).
 +
Tijdens de tweede huisarts-stage is er een aanbod van expertonderwijs, waaruit gekozen kan worden. Tevens zijn er dan differentiatiemogelijkheden, een aanvullend, landelijk en verdiepend onderwijsaanbod waarmee de aios zich extra kan bekwamen in een specifiek onderdeel van de huisartsgeneeskunde.
 +
Congresbezoek kan een aantal terugkomdagen vervangen. Bestuursactiviteiten bij de LOVAH (Landelijke Organisatie van Aspirant Huisartsen) kunnen deels in opleidingstijd worden gedaan. Zie ook het [[Aanwezigheidsreglement]].
 +
</accordion>
 +
</div>
 +
=== Onderwijsinformatiesystemen ===
 +
<div class="panel-group" id="accordion">
 +
<accordion parent="accordion" heading="Onderwijsinformatiesystemen" class="in">
 +
Binnen de huisartsopleiding werken we met verschillende digitale systemen. Zie voor een uitgebreide beschrijving [[ICT Systemen|de handleiding ICT.]]
 +
* [[E-portfolio]]. Een online portfolio waarin de aios opneemt: alle ComBels en voortgangsadviezen, alsmede de reflectieverslagen na de voortgangsgesprekken, de verklaringen dienstdoen, supervisiebeoordelingen.
 +
* [[Canvas]]. De interactieve digitale leeromgeving waarop de aios binnen zijn/haar groep kan communiceren over inhoudelijke en praktische zaken, zoals voortgang in het individueel ontwikkelingsplan, literatuur, presentaties. Ook het rooster is opgenomen in Canvas.
 +
* [https://hovumc.nl/wiki HOVUmc-Wiki]. Deze open, online informatiebron bevat een groot aantal onderwijsbouwstenen, gerangschikt onder vijftien [[leerlijnen]]. Een bouwsteen bevat informatie over een bepaald onderwerp. De bouwstenen zijn bruikbaar bij het maken van onderwijs door aios en docenten, ter ondersteuning van het praktijkleren, voor zelfstudie en voor leergesprekken. Naast onderwijsinhoudelijke informatie bevat de Wiki alle handleidingen en regelgeving van de opleiding.
 +
* [[Video opnames van consulten|Videoplatform]]. Dit is een beveiligde online omgeving waar aios video-opnames van consulten uploaden om later terug te kijken met de opleider, de docenten of de terugkomdaggroep. Ook vindt via dit platform de beoordeling voor de BasisConsultvoeringsToets en de consultvoeringstoets van de tweede huisartsstage plaats.
 +
* [[Webmail]]. Iedere aios krijgt voor de duur van de opleiding een eigen VUmc-account.
 +
</accordion>
 +
</div>
  
 
{{witregel}}
 
{{witregel}}
<big>'''Overzichten stage handleidingen'''</big>
+
<big>'''Overzicht stagehandleidingen'''</big>
 
{| class="clickablecell" style="text-align:center; color: white; background-color: #ffffff; width: 100%;"
 
{| class="clickablecell" style="text-align:center; color: white; background-color: #ffffff; width: 100%;"
 
| class="clickablecell" style="text-align:center; height:80px; width: 33%; background-color:#4ea24e;" |'''[[1e Huisartsstage|<span style="color:white">Handleiding<br />1e Huisartsstage</span>]]'''
 
| class="clickablecell" style="text-align:center; height:80px; width: 33%; background-color:#4ea24e;" |'''[[1e Huisartsstage|<span style="color:white">Handleiding<br />1e Huisartsstage</span>]]'''

Huidige versie van 30 apr 2020 om 14:08


CCZ-stage

Onderwijscoördinatoren
Beatrijs de Leede
Chris Rietmeijer

Teamleider
Hendrien Duijnhouwer

Assistent teamleider
Pacale Scheerman

CCZ-stage

Handleiding CCZ-stage

Na de 1e huisartsstage volgt de aios enkele externe stages. De stage chronische ziekten en complexe problematiek kortweg complexe chronische zorg (CCZ) is een keuzestage die standaard wordt aangeboden. Aios kunnen, gemotiveerd en in overleg, een andere keuze maken. Deze keuze moet rond de 6e maand van de 1e huisartsstage gemaakt worden.

Deze handleiding biedt een praktische beschrijving van het praktijkleren en het instituutsonderwijs tijdens de CCZ-stage.

Doelen en globale inhoud

Uit het Landelijk opleidingsplan: De stage chronische ziekten en complexe problematiek heeft tot doel de ontwikkeling van klinische competenties op het gebied van chronisch-complexe aandoeningen die in de huisartspraktijk minder geclusterd voorkomen, maar wel relevant zijn voor de huisarts. Belangrijke thema's in deze stage zijn: patiënten bijstaan in het omgaan met de gevolgen van een chronische ziekte en samenwerking tussen huisarts en intramurale instelling.

De volgende thema's uit het Landelijk Opleidingsplan krijgen extra aandacht:

Door deze thema's met de bijbehorende KBA's te bestuderen en met de opleider te bespreken krijgt de aios een idee van de stand van zaken met betrekking tot de eigen competentieontwikkeling in de breedte en diepte. Op de Wiki zijn er voor elk thema bouwstenen te vinden, die behulpzaam zijn voor het terugkomdagonderwijs, voor het leren in de praktijk en voor zelfstudie.

Afstemming met de huisartsstages

Onderwijs op het gebied van chronische aandoeningen, complexe ouderenzorg en palliatieve zorg komt op meerdere plaatsen tijdens de opleiding aan de orde. Tijdens de 1e huisartsstage ligt hierbij de focus op de diagnostiek bij nieuwe patiënten en op de zorgverlening bij bekende patiënten met veelvoorkomende chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten, diabetes, astma en COPD en de minder vaak voorkomende chronische aandoeningen van het bewegingsapparaat en het zenuwstelsel. De nadruk ligt hierbij op het medisch-inhoudelijk beleid en de vakinhoudelijke kennis om de belangrijkste chronische ziekten te kunnen diagnosticeren en behandelen.

Tijdens de CCZ-stage wordt de aios verder toegerust voor een planmatige aanpak van de complexe chronische problematiek en het multidisciplinair werken.

In de 2e huisartsstage leert de aios alle opgedane kennis en vaardigheden te integreren in de complexe chronische zorg in de huisartspraktijk. Medisch inhoudelijk handelen, communicatie, samenwerking en praktijkmanagement spelen hierin allen een grote rol.

Praktijkleren

De aios leert het vak in de praktijk. Patiëntenzorg en de vragen die daaruit ontstaan sturen voor een groot deel het leren. Daarbij zijn van belang:

  • Een voldoende en divers patiëntenaanbod. De aios ziet tijdens de CCZ-stage patiënten met meervoudige somatische en/of psychogeriatrische problematiek. Denk aan patiënten die revalideren na CVA of heupfractuur, patiënten met diverse vormen en stadia van dementie, met chronische neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson en Multiple Sclerose, patiënten met gevorderde stadia van aandoeningen van het bewegingsapparaat zoals artrose en reumatoïde artritis, evenals patiënten met een (terminale) maligniteit. De aios bekwaamt zich tijdens deze stage in het systemisch in kaart brengen van patiënten (SFMPC-methodiek).

De aios leert regie voeren in complexe zorgprocessen: samenwerking en afstemming met andere disciplines zoals verpleegkundige, fysiotherapeut, logopedist, specialist ouderengeneeskunde en medisch specialist, alsmede met de familie en naasten van de patiënt. De aios leert veel over de verschillende verwijs- en consultatiemogelijkheden.

Er is in deze stage veel aandacht voor het communiceren met familieleden van de patiënt, alsmede voor het bespreken van de grenzen van het medisch handelen en de vraag wanneer en onder welke voorwaarden de behandeling gestaakt moet worden.

Tevens kan de aios zich bekwamen in specifieke verrichtingen die meer voorkomen in de complexe ouderenzorg.

  • Een goede balans tussen zelfstandig werken en begeleiding. De aios leert vooral door zelfstandig patiëntenzorg te bieden onder direct beschikbare supervisie. Daarbij is regelmatig overleg met, en observatie door, de stageopleider cruciaal. Dit garandeert de patiëntveiligheid en maakt het opsporen van blinde vlekken bij de aios mogelijk. Deze balans wordt onder andere mogelijk gemaakt door:
    • Ad-hoc-overleg over individuele patiënten.
    • Geregelde leergesprekken.
    • Observaties m.b.v. KPB: Korte praktijkbeoordeling. Het KPB-formulier nodigt uit tot gedetailleerde feedback.
    • Voortgangsgesprekken halverwege en aan het eind van de stage.

Instituutsonderwijs

De aios komen drie tot vier keer per maand naar het instituut. De groep is gemengd; de aios volgen de CCZ- of de GGZ-stage. De CCZ- en GGZ-stage markeren de start van de tweede fase. De tweede-fasegroep blijft in principe tot het einde van de opleiding bij elkaar.

De opbouw van de terugkomdag kent een aantal vaste onderdelen:

Feedback en reflectie zijn essentieel voor het zelfsturend leren van de aios. In het onderwijs is daarom ruimte gereserveerd voor reflectierondes. Aios leggen casus en dilemma's voor aan hun groepsgenoten en docenten. Door reflectie en feedback op deze praktijkervaringen krijgt de aios meer grip op de ervaring, en handvatten voor de verdere professionele ontwikkeling. Dit kan leiden tot gerichte leeractiviteiten. De ingebrachte vragen uit de praktijk kunnen ook richting geven aan de planning van het onderwijs in de groep. Zie Leerlijn professionaliteit.

De aiosgroep kiest welke onderwerpen aandacht moeten krijgen in het groepsonderwijs. Bij de voorbereiding en uitvoering daarvan hebben aios een actieve rol. Het is de verantwoordelijkheid van de docenten om de kwaliteit van het aiosonderwijs te borgen; zij doen dit door het actief begeleiden van de aios in de voorbereiding en door het geven van feedback op vorm en inhoud van het uitgevoerde aiosonderwijs. Het is daarbij van belang dat het onderwijs aansluit op de leerwensen van de groep. Op de Wiki zijn per thema en per competentiegebied onderwijsbouwstenen te vinden die behulpzaam zijn bij het voorbereiden en vormgeven van dit onderwijs.

Zie ook Opdracht Aiosonderwijs

Omdat de groep gemengd is, is het zaak de onderwerpen zo te kiezen dat alle aios ervan kunnen leren.

Naast het aiosonderwijs is er onderwijs door de docenten. Docenten hebben hun eigen expertisegebieden. Zo geven gedragswetenschappelijk docenten onder meer trainingen in samenwerken en arts-patiëntcommunicatie. Huisartsdocenten geven onderwijs over medisch-inhoudelijke onderwerpen, bijvoorbeeld bij de introductie van een nieuw thema.

Tijdens de CCZ-stage zullen de docenten o.a. extra aandacht geven aan familiegesprekken.

Op de terugkomdag is er tijd voor individuele begeleiding van de aios door de docenten. Individuele begeleiding vindt ook plaats binnen de digitale leeromgeving Canvas waar de docenten inhoudelijk kunnen reageren op bestanden die de aios uploadt, zoals het Individueel ontwikkelingsplan (IOP). Naast de aios begeleidt de docent ook dienst opleider (tijdens de parallel- en koppeldagen) en het aios-opleiderkoppel, bijvoorbeeld door praktijkbezoeken af te leggen en voortgangsgesprekken bij te wonen. We spreken hierbij van samenwerking rond het leren van de aios in de driehoek van aios-opleider-docent.

Expertonderwijs is onderwijs dat wordt gegeven door een expert op een bepaald vakgebied.

Tijdens de CCZ-stage is er expertonderwijs op veel middagen en eens per maand op een hele zogenaamde themadag. De volgende onderwerpen komen altijd aan bod:

  • Geriatrische problematiek
  • De verwarde patiënt
  • Planmatig werken
  • Palliatieve zorg
  • Geriatrische reuzen

Om het cursorisch onderwijs voor een komende periode voor te bereiden zijn er op de terugkomdag regelmatig evaluatie- en planningsmomenten nodig. Hier wordt teruggekeken naar de voorafgaande periode (wat beviel, wat werd gemist) en vooruitgekeken naar het onderwijs in de komende periode (leerwensen aios binnen het kader van de opleidingsperiode en andere wensen). Er worden afspraken gemaakt over wie wat gaat doen.

Zelfstudie en Opdrachten

Zelfstudie en opdrachten hebben als doel om, binnen het kader van de opleidingsdoelen, persoonlijke leerdoelen te kiezen en daaraan te werken, veelal uitmondend in een casus- of themapresentatie in de groep. De opdrachten zijn voor alle aios verplicht.

De aios is volgens de CAO gerechtigd om per week 3 uur opdrachttijd in de praktijk te reserveren. Dat geeft ruimte om bijvoorbeeld specifieke patiënten te zien; denk bijvoorbeeld aan Chronische zorg of SOLK. Daarnaast kan de opdrachttijd benut worden voor literatuuronderzoek, overleg en verslaglegging.

Een aantal opdrachten is beschreven. Aios kunnen, gemotiveerd en in overleg, van een opdracht afwijken als dat beter past bij het behalen van de betreffende leerdoelen (zelfsturing binnen kaders). Klik hier voor inspiratie.

Waar mogelijk kunnen opdrachten gecombineerd worden, bijvoorbeeld een presentatie over de opdracht Praktijkverbeterplan of een opdracht die door twee aios samen wordt uitgevoerd.

Leerdoelen en opdrachten worden vastgelegd in het IOP.

De opdrachten tijdens de CCZ-stage zijn:

  • Opdracht Aiosonderwijs
  • Opdracht KPB (Korte Praktijk Beoordeling)

Aios hebben een actieve rol in de voorbereiding en presentatie van door de groep gekozen verdiepingsonderwijs. Zo werken zij aan verschillende competentiegebieden inclusief de competentie kennis en wetenschap. De docenten borgen de kwaliteit van dit aiosonderwijs door het actief begeleiden van de aios in de voorbereiding; dit betekent dat de aios de presentatie ruim tevoren aan de docent voorlegt en vraagt om feedback op keuze van inhoud, inzet van blended learning, presentatie etc. Inzet hiervan is hoge kwaliteit van het onderwijs voor alle aios. En uiteraard toename van competenties van de presenterende aios op het gebied van kennis en wetenschap.

Werkwijze Bereid, liefst naar aanleiding van een eigen casus, met een eigen vraag of probleem, een onderwerp voor. Kijk over welke KBA'(s) je presentatie gaat en raadpleeg op de eerste plaats de Wiki bij het zoeken naar relevante informatie. Raadpleeg eventueel je docent voor tips, inhoudelijk en/of didactisch. Geef groepsgenoten en docenten een voorbereidende leesopdracht; vermijd het presenteren van kennis die gemakkelijk door zelfstudie kan worden verworven (zoals NHG-standaarden).

Zorg bij de presentatie voor interactiviteit, gebruik het probleemoplossend vermogen van de groep door bijvoorbeeld relevante vragen te stellen waar je zelf het antwoord niet op hebt gevonden of die niet eenduidig te geven zijn.

Betrek naast de competentie Vakinhoudelijk handelen ook één of meer andere competentiegebieden.

Bespreek tijdens de presentatie hoe je naar wetenschappelijke onderbouwing gezocht hebt en wat de resultaten daarvan zijn. Maak eventueel een PICO.

Doel
  • Toename van toegepaste kennis (alle relevante competentiegebieden).
Activiteit
  • Voorbereiding en presentatie van een casusbespreking.
Resultaat
  • Toename van kennis bij presentator en groepsgenoten.
  • Ontwikkeling competentie Kennis en wetenschap bij presentator.
Tijd
  • 3 uur (voorbereiding).
Nabespreking
  • Na elke presentatie volgt feedback door docenten en groepsgenoten op inhoud en presentatie.


Zie ook Aiosonderwijs

De KPB (Korte Praktijk Beoordeling) is een toetsing- en beoordelingsinstrument waarmee de aios zich laat observeren bij een concrete activiteit. Door zich vaak kortdurend te laten observeren en feedback te krijgen, kan de aios een goede indruk krijgen van zijn functioneren. En omgekeerd: door de resultaten ervan over de dragen aan bijvoorbeeld de docenten kunnen zij zich een beeld vormen van het functioneren van de aios.

Deze werkwijze, inclusief een bijpassend beoordelingsformulier, is oorspronkelijk ontwikkeld in de klinische setting, maar tegenwoordig wordt het ook daarbuiten steeds vaker gebruikt. Er bestaan inmiddels ook meerdere formulieren waaruit de aios zelf kan kiezen. Ze kunnen worden ingevuld door daarvoor in aanmerking komende personen. Op deze manier wordt het praktijkhandelen vanuit vele hoeken bekeken (360 graden feedback).

Het aantal KPB’s dat de aios moet laten invullen wordt in het begin van de stage door de docenten vastgesteld. Hetzelfde geldt voor de manier waarop de KPB’s worden aangeleverd en eventueel tijdens de terugkomdagen worden nabesproken. Desgevraagd worden ze ook ter hand gesteld aan de stageopleider.

Doel
  • Informatie verzamelen over het feitelijk handelen van de aios ten dienste van educatieve feedback en eindbeoordeling.
Activiteit
  • Gedurende de stage laat de aios de KPB’s invullen door relevante personen in de stagesetting, bijvoorbeeld: stageopleider, arts-assistenten, verpleegkundigen, mede- aios, co- assistent, patiënt.
Resultaat
  • KPB’s die input geven voor het IOP en voor de beoordeling van de aios
Tijd
  • 10-15 minuten per KPB
Nabespreking
  • Aansluitend aan de KPB met de beoordelaar en verder in overleg met de groepsdocenten


Voortgang en beoordeling

Vanaf het eerste voortgangsgesprek in de 1e huisartsstage (5e maand) beschrijft de aios leerdoelen in het IOP dat een plaats krijgt in het ontwikkelingsdossier in het e-portfolio. Het IOP is een verplicht onderdeel van de opleiding. Het doel van het IOP is het ondersteunen van de zelfsturing in het leren. De aios maakt bewuste keuzes en zoekt daarover actief het gesprek met de opleider en/of de docent.

Aan het begin van de stage is er in het intakegesprek met de stageopleider én op de terugkomdag aandacht voor de leerdoelen van de aios; waaraan kan en wil de aios in de huidige stageplek vooral aandacht geven met het oog op de kaders zoals geformuleerd in de thema's en de ComBeL CCZ-stage?

Elke vier maanden zijn er voortgangsgesprekken, zowel tussen aios en opleider als tussen aios en docent. De competentieontwikkeling van de aios in de afgelopen periode wordt besproken en er wordt vooruitgekeken naar welke leerdoelen centraal zullen staan in de volgende periode. De aios heeft hierin een actieve rol en maakt inzichtelijk aan opleider en docent hoe ver deze is ten opzichte van het competentieprofiel huisarts. De competentieboordelingslijst ComBeL dient hierbij als onderlegger en beoordelingsinstrument. De thema's van het Landelijk OpleidingsPlan (LOP) met de bijhorende KBA's geven de context waartegen de competentieontwikkeling wordt bezien.

Opleider en docent hebben een coachende rol bij de leeractiviteiten van de aios. Daarnaast hebben opleider en docent een beoordelende rol bij de competentieontwikkeling van de aios. Alles over voortgang en beoordeling staat uitgebreid beschreven op de Wiki-pagina Toetsing en Beoordeling. Op de pagina Verplichtingen aios staat een overzicht van alle verplichtingen per stage.

Elke aios is verantwoordelijk voor het bijhouden van zijn/haar eigen voortgang in het e-portfolio en op Canvas. Het portfolio bevat de voortgangsadviezen, voortgangsbeslissingen en een neerslag van de beoordelingen en prestaties van de aios die het bewijs vormen van het verworven niveau van de competenties. We beschouwen de aios als eigenaar van het portfolio. De aios nodigt de beoordelaars uit om de beoordelingen in te vullen. Twee keer per jaar maakt de aios de Landelijke Huisartsgeneeskundige Kennistoets (LHK).

Tijdens de CCZ-stage heeft de aios een intakegesprek aan het begin, een halverwege, en een beoordelings- en evaluatiegesprek aan het eind van de drie maanden. De ComBeL CCZ-stage geeft de specifieke indicatoren bij alle competentiegebieden. De thema's geven de kenmerkende beroepsactiviteiten (KBA's) waarbinnen de aios de competentieontwikkeling laat zien. Zie ook Tijdpad toetsing en beoordeling CZ stage en Verplichtingen CZ stage.

Overzicht verplichtingen

Verplichtingen
1e Huisartsstage
Klinische
stage
CZ
stage
GGZ
stage
Verplichtingen
2e Huisartsstage

 

Individualisering opleiding

Binnen het beschreven curriculum heeft de aios veel te kiezen. Aios met relevante werkervaring voorafgaand aan de opleiding kunnen vrijstellingen voor stages aanvragen. Aios hebben, binnen wettelijke kaders, een rol in het kiezen van welke soort externe stage zij willen volgen. Dit alles wordt vastgelegd in het Individueel opleidingsschema (IOS). Tijdens de tweede huisarts-stage is er een aanbod van expertonderwijs, waaruit gekozen kan worden. Tevens zijn er dan differentiatiemogelijkheden, een aanvullend, landelijk en verdiepend onderwijsaanbod waarmee de aios zich extra kan bekwamen in een specifiek onderdeel van de huisartsgeneeskunde. Congresbezoek kan een aantal terugkomdagen vervangen. Bestuursactiviteiten bij de LOVAH (Landelijke Organisatie van Aspirant Huisartsen) kunnen deels in opleidingstijd worden gedaan. Zie ook het Aanwezigheidsreglement.

Onderwijsinformatiesystemen

Binnen de huisartsopleiding werken we met verschillende digitale systemen. Zie voor een uitgebreide beschrijving de handleiding ICT.

  • E-portfolio. Een online portfolio waarin de aios opneemt: alle ComBels en voortgangsadviezen, alsmede de reflectieverslagen na de voortgangsgesprekken, de verklaringen dienstdoen, supervisiebeoordelingen.
  • Canvas. De interactieve digitale leeromgeving waarop de aios binnen zijn/haar groep kan communiceren over inhoudelijke en praktische zaken, zoals voortgang in het individueel ontwikkelingsplan, literatuur, presentaties. Ook het rooster is opgenomen in Canvas.
  • HOVUmc-Wiki. Deze open, online informatiebron bevat een groot aantal onderwijsbouwstenen, gerangschikt onder vijftien leerlijnen. Een bouwsteen bevat informatie over een bepaald onderwerp. De bouwstenen zijn bruikbaar bij het maken van onderwijs door aios en docenten, ter ondersteuning van het praktijkleren, voor zelfstudie en voor leergesprekken. Naast onderwijsinhoudelijke informatie bevat de Wiki alle handleidingen en regelgeving van de opleiding.
  • Videoplatform. Dit is een beveiligde online omgeving waar aios video-opnames van consulten uploaden om later terug te kijken met de opleider, de docenten of de terugkomdaggroep. Ook vindt via dit platform de beoordeling voor de BasisConsultvoeringsToets en de consultvoeringstoets van de tweede huisartsstage plaats.
  • Webmail. Iedere aios krijgt voor de duur van de opleiding een eigen VUmc-account.

  Overzicht stagehandleidingen

Handleiding
1e Huisartsstage
Klinische
stage
CZ
stage
GGZ
stage
Handleiding
2e Huisartsstage