Test1

Uit Wiki HOVUmc
Ga naar: navigatie, zoeken


Handleiding 1e Huisartsstage

Deze handleiding biedt een praktische beschrijving van het praktijkleren en het instituutsonderwijs tijdens de eerste huisarts-stage..

Doelen en globale inhoud

In deze stage leert de aios het dagelijks werk van de huisarts uit te voeren. Huisartsgeneeskundige vaardigheden, besliskunde en arts-patiënt communicatie staan daarbij centraal. De volgende thema's uit het Landelijke opleidingsplan krijgen extra aandacht:

  • Korte-episode zorg
  • Spoedeisende zorg
  • Chronische zorg
  • SOLK

Opbouw in Trimesters

Het onderwijs tijdens de 1e Huisartsstage is opgedeeld in vier trimesters, elk met een eigen handleiding.

In maand 2 van de opleiding neemt de aios deel aan de landelijke 4 daagse STARtclass Huisartsgeneeskunde I (Spoedeisende zorg). Deze cursus bereidt aios voor op acute situaties, zowel overdag als tijdens ANW diensten. Het afronden van de cursus is voorwaardelijk om gedurende de huisartsopleiding diensten op de HAP te kunnen doen.

Onderwerpen:

  • Top 20 Veel voorkomende aandoeningen
  • Eenmalige contacten.

Leerlijnen:

Doelen:

  • De meeste veel voorkomende acute aandoeningen in de huisartspraktijk of op de huisartsenpost onder supervisie van de hao diagnosticeren en verwijzen dan wel zelf behandelen
  • Veel voorkomende aandoeningen in de huisartspraktijk (top 20) zelfstandig adequaat afhandelen voor zover het gaat om eenmalige ongecompliceerde contacten

Werkwijze:

  • Handleiding 1e Trimester.
  • Opdrachten 'Acute aandoeningen' (Self-Assessment Acute Problematiek) en 'Veel voorkomende aandoeningen' (Self *assessment Top 20 Veel voorkomende aandoeningen) formuleren en uitvoeren
  • Bespreken voortgang en resultaten opdrachten met de opleider en soms ook in de aios-groep
  • Ondersteunend 'aios-onderwijs'

Thema's:

Doelen:

  • De veel voorkomende acute aandoeningen in de huisartspraktijk of bij het werken op de huisartsenpost zelfstandig diagnosticeren en verwijzen dan wel zelf behandelen
  • Veel voorkomende aandoeningen in de huisartspraktijk (top 50) zelfstandig afhandelen, ook als het gaat om meerdere contacten in één ziekte-episode

Werkwijze:

  • Handleiding 2e Trimester
  • Opdrachten 'Acute aandoeningen' (Self-Assessment Acute Problematiek) en 'Veel voorkomende aandoeningen' (Top 50 diagnoses in de huisartspraktijk) formuleren en uitvoeren
  • Bespreken voortgang en resultaten opdrachten met de opleider en soms ook in de aios-groep
  • Ondersteunend 'aios-onderwijs'

Thema's:

Doelen:

  • Bij Astma/COPD, diabetes mellitus en hart- en vaatziekten risico inventarisatie, herkenning, diagnostiek en initiële behandeling conform de NHG- standaarden uitvoeren.

Werkwijze:

  • Handleiding 3e Trimester
  • Astma/COPD
  • Diabetes Mellitus
  • Programma's hart- en vaatziekten
  • Bespreken voortgang en resultaten opdrachten
  • Ondersteunend 'aios-onderwijs'

Thema's:

Doelen:

  • Kennismaken met diagnostiek bij lichamelijk onbegrepen klachten (toepassen NHG-Standaard)
  • Patiënten met lichamelijk onbegrepen klachten effectief geruststellen en adviseren
  • Naast somatische ook psychosociale en contextuele aspecten bespreken met de patiënt (SCEGS toepassen)
  • Uitleggen welke cognitieve technieken ingezet kunnen worden in de begeleiding bij lichamelijk onbegrepen klachten

Werkwijze:

  • Handleiding 4e Trimester
  • Opdrachten lichamelijk onbegrepen klachten formuleren en uitvoeren
  • Bespreken voortgang en resultaten opdrachten
  • Ondersteunend 'aios-onderwijs

Praktijkleren [bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Leren in de dag-praktijk[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

De aios leert het vak in de huisartspraktijk. Patiëntenzorg en de vragen die daaruit ontstaan sturen voor een groot deel het leren. Daarbij zijn van belang:

  • Een voldoende en divers patiënten-aanbod. Uit onderzoek is gebleken dat aios in de huisartsopleiding vaak een te eenzijdig aanbod van patiënten en zorgvragen op hun spreekuur zien. Het is van belang met de opleider en praktijkassistente samen te zorgen voor een zo gevarieerd mogelijk spreekuur. In de eerste huisarts-stage ligt echter de nadruk op veel voorkomende klachten en spoedeisende problematiek.
  • Een goede balans tussen zelfstandig werken en begeleiding. De aios leert vooral door zelfstandig patiëntenzorg te bieden onder direct beschikbare supervisie. Daarbij is regelmatig overleg met, en observatie door, de opleider cruciaal. Dit garandeert de patiëntveiligheid en maakt het opsporen van blinde vlekken bij de aios mogelijk. Deze balans wordt onder andere mogelijk gemaakt door:
    • Dagelijkse leergesprekken van een uur, naast ad hoc overleg over individuele patiënten.
    • Regelmatige (bij voorkeur wekelijkse) observatiespreekuren, naast ad hoc observaties.
    • Zelfstandige periodes waarin de aios zonder directe beschikbaarheid van de opleider werkt.
    • Voortgangsgesprekken.

Leren op de huisartsenpost[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Een belangrijk dee van de huisartsenzorg wordt geleverd op de huisartsenpost (HAP). Ook hier geldt dat de balans tussen zelfstandig werken en begeleiding essentieel is voor het leren en de patiëntveiligheid. De mate van zelfstandigheid van de aios op de HAP is geformaliseerd middels bekwaamheidsverklaringen. Zie de handleidingen eerste en tweede fase en de 'leidraad diensten'.

Leren met praktijkopdrachten[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

[null Praktijkopdrachten][:Bestand:///N:/AAAAMijn Documenten/aaaaonderwijscoordinator/Wiki/Handleidingen 2019/20191119 revisie Handleiding 2e Huisartsstage.docx# msocom 2 [RC(2]] vormen een brug tussen het instituutsonderwijs en het werken/leren in de praktijk. Een praktijkopdracht geeft focus aan het leren in de praktijk. De opleiding kent een aantal verplichte praktijkopdrachten. Daarnaast zijn er vrijwillige praktijkopdrachten die de aios beschrijft in haar Individueel ontwikkelingsplan (IOP).[:Bestand:///N:/AAAAMijn Documenten/aaaaonderwijscoordinator/Wiki/Handleidingen 2019/20191119 revisie Handleiding 2e Huisartsstage.docx# msocom 3 [RC(3]] 

 De aios krijgt aan het begin van het jaar toelichting op de opdrachten en geeft deze zelf verder vorm. De resultaten van deze opdrachten worden regelmatig besproken met de opleider en/of de docent.

Eigen opdrachten| |

'Eigen' opdrachten zijn opdrachten die de aios voor zichzelf maakt om individuele [null leerdoelen][:Bestand:///N:/AAAAMijn Documenten/aaaaonderwijscoordinator/Wiki/Handleidingen 2019/20191119 revisie Handleiding 2e Huisartsstage.docx# msocom 4 [RC(4]]  te bereiken. Deze doelen en opdrachten worden vastgelegd in het IOP. Docent en opleider helpen de aios om tot leerdoelen en zinvolle opdrachten te komen.

Opdrachttijd| |

Als richtlijn geldt dat er in dit jaar drie uur per week aan opdrachten gewerkt wordt. Een groot deel van deze tijd valt samen met het spreekuur: patiëntcontacten zijn doorgaans onderdeel van het uitwerken van de opdrachten. Voor de overige 'opdrachttijd' mag de aios eveneens gebruik maken van de tijd in de praktijk. In overleg met opleider en doktersassistente wordt daartoe voldoende ruimte gemaakt in het rooster van de aios.


 [:Bestand:///N:/AAAAMijn Documenten/aaaaonderwijscoordinator/Wiki/Handleidingen 2019/20191119 revisie Handleiding 2e Huisartsstage.docx# msoanchor 1 [RC(1]]Inconsistent gebruik van deze term: dan weer praktijkopdracht, dan weer instituutsopdracht; moeten we gelijk trekken 

[:Bestand:///N:/AAAAMijn Documenten/aaaaonderwijscoordinator/Wiki/Handleidingen 2019/20191119 revisie Handleiding 2e Huisartsstage.docx# msoanchor 2 [RC(2]]Link maken naar document instituutsopdrachten  [:Bestand:///N:/AAAAMijn Documenten/aaaaonderwijscoordinator/Wiki/Handleidingen 2019/20191119 revisie Handleiding 2e Huisartsstage.docx# msoanchor 3 [RC(3]]Transclusie, overgenomen uit algemene handleiding

[:Bestand:///N:/AAAAMijn Documenten/aaaaonderwijscoordinator/Wiki/Handleidingen 2019/20191119 revisie Handleiding 2e Huisartsstage.docx# msoanchor 4 [RC(4]]Link maken naar nieuw document over zelfsturend leren

Vier verplichte opdrachten

De vier verplichte opdrachten sluiten aan bij de vier hoofdthema's:

  1. Acute aandoeningen
  2. Veel voorkomende aandoeningen
  3. Veel voorkomende chronische aandoeningen
  4. SOLK

Instituutsonderwijs[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Drie tot vier keer per maand komen de aios naar de terugkomdag op het instituut, in vaste groepen van ca 14 aios en 2 docenten: een huisarts en een gedragswetenschappelijk docent. De vaste terugkomdag in de eerste fase is de dinsdag, in de tweede fase de donderdag. Het instituutsonderwijs heeft als doel het praktijkleren te ondersteunen en te verdiepen. Het instituutsonderwijs is deels vraag-gestuurd: aios en docenten kiezen, binnen de kaders van het Landelijk opleidingsplan, zelf welke onderwerpen zij aan bod laten komen, en in welke vorm,

De opbouw van de terugkomdag kent een aantal vaste onderdelen:

  • Reflectieonderwijs
  • Aios-onderwijs
  • Docent-onderwijs/training
  • Expert-onderwijs
  • Individuele begeleiding aios en koppel

Reflectieonderwijs[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Feedback en reflectie zijn essentieel voor het zelfsturend leren van de aios. In het onderwijs is daarom ruimte gereserveerd voor reflectierondes. Aios leggen casus en dilemma’s voor aan hun groepsgenoten en docenten. Door reflectie en feedback op deze praktijkervaringen krijgt de aios meer grip op de ervaring, en handvatten voor haar verdere professionele ontwikkeling. Dit kan leiden tot gerichte leeractiviteiten. De ingebrachte vragen uit de praktijk kunnen ook richting geven aan de planning van het onderwijs in de groep of het kiezen van keuze-onderwijs. Zie handleiding reflectie.

Aios-onderwijs[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

De aios-groep kiest welke onderwerpen aandacht moeten krijgen in het groepsonderwijs. Bij de voorbereiding en uitvoering daarvan hebben aios een actieve rol. Het is de verantwoordelijkheid van de docenten om de kwaliteit van het 'aios-onderwijs' te borgen; zij doen dit door het actief begeleiden van de aios in de voorbereiding, en door het geven van feedback op vorm en inhoud van het uitgevoerde aios-onderwijs. Het is daarbij van belang dat het onderwijs aansluit op de leerwensen van de groep. Op de Wiki zijn per thema en per competentiegebied onderwijsbouwstenen te vinden die behulpzaam zijn bij het voorbereiden en vormgeven van dit onderwijs (zie Wiki-homepage).

Docent-onderwijs en training[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Naast het aios-onderwijs is er onderwijs door de docenten. Docenten hebben hun eigen expertise-gebieden. Zo geven gedragswetenschappelijk docenten onder meer trainingen in samenwerken en arts-patiëntcommunicatie. Huisarts-docenten geven onderwijs over medisch-inhoudelijke onderwerpen, bijvoorbeeld bij de introductie van een nieuw thema.

Expert-onderwijs[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Expert-onderwijs is onderwijs dat wordt gegeven door een expert op een bepaald vakgebied. Tijdens de eerste huisarts-stage is de hoeveelheid expert-onderwijs beperkt tot de landelijke STARtclass spoedeisende zorg en daarnaast in totaal twee a drie themadagen rond Zorg voor het kind, Klinisch redeneren en Chronische zorg.

Supervisie

Het (kunnen) reflecteren op praktijkervaringen en van daaruit komen tot gerichte leeractiviteiten en aanpassing van het gedrag is essentieel voor de beroepsmatige ontwikkeling als aios en huisarts. In het onderwijs is daarom ook in 1e Huisartsstage ruimte gereserveerd voor supervisie waarin er gewerkt wordt aan verdieping ten aanzien van persoonlijke thema's in het werk. In groepjes van 3 worden aios gedurende 12 zittingen door een supervisor begeleid. Dit onderwijs speelt zich dus buiten de fase-groep af.

Zie Supervisie 1e Huisartsstage

Evaluatie en planning

Om het onderwijs in de komende periode ( 'aios-onderwijs' en andere onderdelen) voor te bereiden zijn tijdens het cursorisch onderwijs op de terugkomdag regelmatig 'evaluatie en planning' momenten nodig. Hier wordt terug gekeken naar de voorafgaande periode (wat beviel, wat werd gemist) en vooruit gekeken naar het onderwijs in de komende periode (leerwensen aios binnen het kader van de opleidingsperiode en andere wensen). Heldere afspraken over wie wat gaat doen zijn dan van belang. Dit geldt zowel voor de komende onderwijsprogramma's (wat komt er op de agenda en wie gaan het voorbereiden en uitvoeren) als voor het bespreken van wat er verder op de agenda een plaats verdient.

Individuele begeleiding aios[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Op de terugkomdag is er tijd voor individuele begeleiding van de aios door de docenten. Individuele begeleiding vindt ook plaats binnen de digitale leeromgeving 'Canvas' waar de docenten inhoudelijk kunnen reageren op bestanden die de aios uploadt, zoals het IOP (Individueel ontwikkelingsplan). Naast de aios begeleidt de docent ook diens opleider (tijdens de 'paralleldagen' en de 'koppeldagen') en het aios-opleider-koppel, bijvoorbeeld door praktijkbezoeken af te leggen en voortgangsgesprekken bij te wonen. We spreken hierbij van samenwerking rond het leren van de aios in de driehoek van aios-opleider-docent.

Voortgang en beoordeling[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Elke vier maanden zijn er voortgangsgesprekken, zowel tussen aios en opleider als tussen aios en docent. De competentieontwikkeling van de aios in de afgelopen periode wordt besproken en er wordt vooruitgekeken naar welke leerdoelen centraal zullen staan in de volgende periode. De aios heeft hierin een actieve rol en maakt inzichtelijk aan opleider en docent hoe ver zij is ten opzichte van het competentieprofiel huisarts. De competentie beoordelingslijst (ComBeL) dient hierbij als onderlegger en beoordelingsinstrument. De thema's van het landelijk opleidingsplan (LOP) geven de context waartegen de competentie-ontwikkeling wordt bezien. Zo zal de competentie 'communicatie' tijdens de eerste huisarts-stage beoordeeld worden in de context van een consult rond een veel voorkomende klacht, of in de context van een spoedeisend consult.

Twee keer per jaar maakt de aios de Landelijke Huisartsgeneeskundige Kennistoets (LHK)Na 6 maanden is er de Basis consultvoeringstoets, waarin de arts-patiënt communicatie door externe beoordelaars middels video-opnames wordt getoetst.

Opleider en docent hebben een coachende rol bij de leeractiviteiten van de aios. Daarnaast hebben opleider en docent een beoordelende rol bij de competentie-ontwikkeling van de aios. De aios is verantwoordelijk voor de verslaglegging van alle voortgangs- en beoordelingsmomenten in het E-portfolio. Dit staat uitgebreid beschreven op de Wiki-pagina Toetsing en beoordeling. Op de pagina Verplichtingen aios staat een overzicht van alle verplichtingen per stage.

Verplichtingen1e Huisartsstage Klinischestage CZstage GGZstage Verplichtingen2e Huisartsstage

Individualisering opleiding[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Binnen het beschreven curriculum heeft de aios veel te kiezen. Aios met relevante werkervaring voorafgaand aan de opleiding kunnen vrijstellingen voor stages aanvragen. Aios hebben een rol in het kiezen van stageplaatsen, waaronder vrije keuze-stages. Dit alles wordt vastgelegd in het Individueel opleidingsschema (IOS). In de tweede fase is er een aanbod van keuze-onderwijs en zijn er differentiatiemogelijkheden (zie onder). Congresbezoek kan een aantal terugkomdagen vervangen. Bestuursactiviteiten bij de LOVAH-VU (Landelijke Organisatie van Aspirant Huisartsen) kunnen deels in opleidingstijd worden gedaan.

E-portfolio| |

Elke aios houdt in het eigen e-portfolio en op Canvas de belangrijkste opleidingsresultaten bij. Het portfolio bevat de voortgangsadviezen en een neerslag van de beoordelingen en prestaties van de aios die het bewijs vormen van het verworven niveau van de competenties. We beschouwen de aios als eigenaar van het portfolio. De aios nodigt beoordelaars uit om hun beoordelingen in te vullen die besproken worden in de voortgangsadviezen

Onderwijsinformatiesystemen[bewerken | brontekst bewerken | brontekst bewerken]

Binnen de huisartsopleiding werken we met verschillende digitale systemen. Hieronder volgt een korte beschrijving van de verschillende systemen. Zie voor een uitgebreide beschrijving de handleiding ICT.

  • Het E-portfolio. Een online portfolio waarin de aios opneemt: alle ComBel-beoordelingsformulieren en voortgangsadviezen, alsmede de reflectieverslagen na de voortgangsgesprekken, de verklaring dienst doen en de PICO met commentaar.
  • Canvas. De interactieve digitale leeromgeving waarop de aios binnen zijn/haar groep kan communiceren over inhoudelijke en praktische zaken, zoals voortgang in het individueel ontwikkelingsplan, literatuur, presentaties, maar ook roosters.
  • Hovumc Wiki. Deze open, online informatiebron bevat een groot aantal onderwijsbouwstenen, gerangschikt onder 15 leerlijnen. Een bouwsteen bevat informatie over een bepaald onderwerp. De bouwstenen zijn bruikbaar bij het maken van onderwijs door aios en docenten; ter ondersteuning van het praktijkleren, voor zelfstudie en voor leergesprekken. Naast onderwijs-inhoudelijke informatie bevat de Wiki alle handleidingen en regelgeving van de opleiding.
  • Video-platform. Dit is een beveiligde online-omgeving waar aios video-opnames van consulten uploaden om later terug te kijken met de opleider, de docenten of de terugkomdaggroep. Ook vindt via dit platform de beoordeling van consulten voor de basis consultvoeringstoets en de consultvoeringstoets tweede huisartsstage plaats.
  • Webmail. Iedere aios krijgt voor de duur van de opleiding een eigen VUmc-account.
Handleiding 1e Huisartsstage Klinischestage CZstage GGZstage Handleiding 2e Huisartsstage
Handleiding
1e Huisartsstage
Klinische
stage
CZ
stage
GGZ
stage
Handleiding
2e Huisartsstage