Ethiek en recht: verschil tussen versies

Uit Wiki HOVUmc
Ga naar: navigatie, zoeken
(Nieuwe pagina aangemaakt met '{| class="infobox leerlijn-maatschappelijk" ! <span class="infobox-titel-competentie">Leerlijn maatschappelijk handelen</span> |- | '''Leerlijnhouder'''<br /...')
 
k
Regel 9: Regel 9:
 
'''Leerlijnmedewerkers'''<br />
 
'''Leerlijnmedewerkers'''<br />
 
Vacant
 
Vacant
|}
+
|}Dit onderwijsprogramma is tot stand gekomen door een samenwerking tussen twee afdelingen, te weten de afdeling Metamedica (ethiek) en de afdeling sociale geneeskunde (gezondheidsrecht) van het VU medisch centrum.
  
 +
Het programma 'Ethiek en Recht' is verdeeld over drie bijeenkomsten. Na een inleiding op het thema volgt eerst de beschrijving van de doelstellingen. Vervolgens wordt per bijeenkomst weergegeven wat het programma is en welke voorbereiding nodig is voor de deelnemers aan de bijeenkomst.
  
<div style="font-size: 24px;">
+
De huisartsenpraktijk kent een behoorlijke complexiteit waarbij allerlei afwegingen een rol spelen. Regelmatig wordt de huisarts geconfronteerd met ethische en/ of juridische dilemma's. Dit kunnen de grotere thema's betreffen zoals een verzoek om euthanasie of abortus, de klassieke morele thema's, maar ook dagelijkse situaties zijn moreel geladen.
Leerlijnoverzicht</div>[[Ethiek en recht]]{{Leerlijnen horizontaal}}
+
 
 +
Welke medische informatie geef je door aan een collega's bij keuringen? Verwijst u een patiënt met hoofdpijn op zijn verzoek voor verder onderzoek? Hoe ga je om met patiënten die een gezondheidsadvies niet opvolgen? Stelt u een moeder op de hoogte van het pilgebruik van haar 14-jarige dochter? En wanneer mag je een inschrijving weigeren?
 +
 
 +
Op deze momenten is ethische reflectie van belang en zal de huisarts zorgvuldig de verschillende normen en waarden die in het geding zijn tegen elkaar af moeten wegen. Zij kan daarbij terugvallen op het juridische kader: wat mag wel en wat mag niet en wat zijn de grenzen van haar handelen? Een huisarts dient immers te handelen binnen de wettelijke kaders (recht), maar binnen deze wettelijke kaders bestaat ruimte voor eigen afweging (ethiek).
 +
 
 +
Beide vakgebieden bieden normatieve kaders en methoden voor reflectie en argumentatie gericht op het maken van afwegingen in moeilijke situaties.
 +
 
 +
=== Doelstellingen ===
 +
Een belangrijke doelstelling van het ethiek en recht onderwijs voor aios is het ontwikkelen van de morele competentie, dat wil zeggen: '''het onderscheid leren maken van ethische en juridische denkkaders en in gezamenlijkheid reflecteren en argumenteren op een specifieke situatie uit de praktijk.'''
 +
 
 +
Deze doelstellingen kunnen worden gedifferentieerd naar kennis, vaardigheden en attitude:
 +
* '''Kennis''': Bevorderen van de kennis over ethische en juridische aspecten in de gezondheidszorg (ethische en juridische concepten, wetgeving, richtlijnen en (maatschappelijk aanvaarde) normen en waarden. Dat wil zeggen dat de aios inzicht heeft in de betekenis van ethische en juridische thema's voor de huisartsenpraktijk. Voorbeelden van deze thema's zijn o.a. WGBO, beroepsgeheim, arts- patiëntrelatie, tuchtrecht etc.
 +
* '''Vaardigheden''': Bevorderen van het herkennen, expliciteren en analyseren van ethische en juridische problemen. Dat wil zeggen dat de aios in staat is om in specifieke situaties de ethische en juridische dilemma's en morele vragen of thema's te herkennen, deze kan verwoorden en in gezamenlijkheid kan bespreken zodat inzichtelijk wordt welke partijen van belang zijn en welke onderliggende waarden en normen een rol spelen.
 +
* '''Attitude''': Bijdragen aan het creëren van morele sensibiliteit en een open, kritische en reflexieve houding. Dat wil zeggen dat de aios actief zijn/haar morele sensibiliteit bevorderd en een open en reflexieve houding (verder) ontwikkelt.
 +
 
 +
=== Opzet en programma ===
 +
Er zijn drie specifieke onderwerpen opgenomen, verdeeld over drie bijeenkomsten:
 +
* Bijeenkomst 1 - Gezondheidsrecht
 +
* Bijeenkomst 2 - Inleiding in de ethiek
 +
* Bijeenkomst 3 - Moreel beraad
 +
Hieronder volgt per bijeenkomst een beschrijving van het doel en het programma van de bijeenkomst, en de voorbereiding die de deelnemers moeten treffen. De voorbereiding is onderverdeeld in literatuur en opdrachten.
 +
 
 +
{{Leerlijnen horizontaal}}

Versie van 17 jan 2019 om 11:01

Leerlijn maatschappelijk handelen

Leerlijnhouder
Vacant

Leerlijnmedewerkers
Vacant

Dit onderwijsprogramma is tot stand gekomen door een samenwerking tussen twee afdelingen, te weten de afdeling Metamedica (ethiek) en de afdeling sociale geneeskunde (gezondheidsrecht) van het VU medisch centrum.

Het programma 'Ethiek en Recht' is verdeeld over drie bijeenkomsten. Na een inleiding op het thema volgt eerst de beschrijving van de doelstellingen. Vervolgens wordt per bijeenkomst weergegeven wat het programma is en welke voorbereiding nodig is voor de deelnemers aan de bijeenkomst.

De huisartsenpraktijk kent een behoorlijke complexiteit waarbij allerlei afwegingen een rol spelen. Regelmatig wordt de huisarts geconfronteerd met ethische en/ of juridische dilemma's. Dit kunnen de grotere thema's betreffen zoals een verzoek om euthanasie of abortus, de klassieke morele thema's, maar ook dagelijkse situaties zijn moreel geladen.

Welke medische informatie geef je door aan een collega's bij keuringen? Verwijst u een patiënt met hoofdpijn op zijn verzoek voor verder onderzoek? Hoe ga je om met patiënten die een gezondheidsadvies niet opvolgen? Stelt u een moeder op de hoogte van het pilgebruik van haar 14-jarige dochter? En wanneer mag je een inschrijving weigeren?

Op deze momenten is ethische reflectie van belang en zal de huisarts zorgvuldig de verschillende normen en waarden die in het geding zijn tegen elkaar af moeten wegen. Zij kan daarbij terugvallen op het juridische kader: wat mag wel en wat mag niet en wat zijn de grenzen van haar handelen? Een huisarts dient immers te handelen binnen de wettelijke kaders (recht), maar binnen deze wettelijke kaders bestaat ruimte voor eigen afweging (ethiek).

Beide vakgebieden bieden normatieve kaders en methoden voor reflectie en argumentatie gericht op het maken van afwegingen in moeilijke situaties.

Doelstellingen

Een belangrijke doelstelling van het ethiek en recht onderwijs voor aios is het ontwikkelen van de morele competentie, dat wil zeggen: het onderscheid leren maken van ethische en juridische denkkaders en in gezamenlijkheid reflecteren en argumenteren op een specifieke situatie uit de praktijk.

Deze doelstellingen kunnen worden gedifferentieerd naar kennis, vaardigheden en attitude:

  • Kennis: Bevorderen van de kennis over ethische en juridische aspecten in de gezondheidszorg (ethische en juridische concepten, wetgeving, richtlijnen en (maatschappelijk aanvaarde) normen en waarden. Dat wil zeggen dat de aios inzicht heeft in de betekenis van ethische en juridische thema's voor de huisartsenpraktijk. Voorbeelden van deze thema's zijn o.a. WGBO, beroepsgeheim, arts- patiëntrelatie, tuchtrecht etc.
  • Vaardigheden: Bevorderen van het herkennen, expliciteren en analyseren van ethische en juridische problemen. Dat wil zeggen dat de aios in staat is om in specifieke situaties de ethische en juridische dilemma's en morele vragen of thema's te herkennen, deze kan verwoorden en in gezamenlijkheid kan bespreken zodat inzichtelijk wordt welke partijen van belang zijn en welke onderliggende waarden en normen een rol spelen.
  • Attitude: Bijdragen aan het creëren van morele sensibiliteit en een open, kritische en reflexieve houding. Dat wil zeggen dat de aios actief zijn/haar morele sensibiliteit bevorderd en een open en reflexieve houding (verder) ontwikkelt.

Opzet en programma

Er zijn drie specifieke onderwerpen opgenomen, verdeeld over drie bijeenkomsten:

  • Bijeenkomst 1 - Gezondheidsrecht
  • Bijeenkomst 2 - Inleiding in de ethiek
  • Bijeenkomst 3 - Moreel beraad

Hieronder volgt per bijeenkomst een beschrijving van het doel en het programma van de bijeenkomst, en de voorbereiding die de deelnemers moeten treffen. De voorbereiding is onderverdeeld in literatuur en opdrachten.


Leerlijnen: De 10 huisartsgeneeskundige thema's
Kort Spoed Chron Ouderen Kind Psych SOLK Pall Preventie Praktijk
Korte episode zorg
Spoedeisende zorg
Chronische zorg
Complexe ouderenzorg
Zorg voor het kind
Psychische klachten
SOLK
Palliatieve zorg
Preventie
Praktijkmanagement
Leerlijnen: Competentiegebieden
Medisch handelen Communicatie Maatsch. handelen Wetenschap Professionaliteit
Medisch handelen
Communicatie
Maatschappelijk handelen
Wetenschap
Professionaliteit
Leerlijnen: Overige aandachtsgebieden
Diversiteit Seksualiteit
Diversiteit
Seksualiteit