Aandachtsgebied diversiteit

Uit Wiki HOVUmc
Ga naar: navigatie, zoeken


Aandachtsgebied diversiteit
Leerlijnhouder

Sylvia Mennink

Leerlijnmedewerkers

Mariël Jacobs
Fleur Sutorius

Zowel dokter als mens heeft regelmatig te maken met mensen met wie ze een cultuurverschil voelen. Denk aan de verschillen tussen man en vrouw, tussen stad en platteland en uiteraard de verschillen in religieuze of etnische achtergronden. Anderzijds hebben ze vaak meer gemeen met elkaar dan ze misschien denken. In deze leerlijn willen we aios, docenten en opleiders handvatten bieden om deze verschillen en overeenkomsten eens met elkaar te onderzoeken.



 

Eerste huisartsstage De aios observeert zichzelf: “Wat zijn mijn ideeën/bewust maken van mijn eigen cultuur c.q. verschillen tussen mensen. Als arts heb je ook de neiging om mensen in hokjes in te delen, dat dat helpt om het overzichtelijk te maken, te normaliseren. Wat je eigenlijk doet, is je eigen ideeën projecteren. Je denkt voor de ander. Je vult in o.b.v. wat je zelf gewend bent en je zelf gewoon vindt. Het is een gegeven dat mensen dit doen. Dit is een hele menselijke manier, dit is jouw eigen logica.

Doel In de verhouding tot de patiënt je altijd realiseren: dit is een ander persoon met eigen gewoontes/gebruiken/cultuur/normen en mijn eigen achtergrond kleurt hoe ik naar deze persoon kijk. Wat we de aios mee willen geven dat je nieuwsgierig blijft naar de ander, en leert de aios voorbij het sociaal wenselijke te denken.

Hoe Concrete thema's waar we een discussie aan op kunnen hangen waarin aios ontdekken dat ze onderling ook anders denken, een ander mensbeeld hebben. Dat ze zich bewust worden van hun eigen normen en waarden, veroorzaakt door opvoeding/achtergrond/levensbeschouwing. Vb.

  • Religie
  • Donorschap
  • Abortus/abortuspil
  • Slecht nieuws gesprek

Buitenstages De aios observeert de buitenwereld: Wat valt je op aan diversiteit in de zorg in het ziekenhuis, psychiatrie en chronische zorg t.a.v.:

  • Andere culturele achtergrond
  • Verschillende levensbeschouwing
  • Man/vrouw
  • Genderdiversiteit
  • Zorg voor ongedocumenteerden/vluchtelingen

Doel Inzicht in verschillen in gezondheidsvaardigheden tussen patiënten in verschillende settings. Je bewust zijn van wat dat betekent in de verschillende vraagstukken tav het patiënt-zijn, bijv. in:

  • Spoedeisende hulp
  • Ouderenzorg, rond het levenseinde. Religie kan een steunende factor zijn, dat je als arts hier ook gebruik van kunt maken.
  • Verslavingszorg, normen en waarden veranderen als je in zo'n verslavingssituatie zit.

Tweede huisartsstage Hoe verhoud ik me als arts tot de diversiteit in patiënten? Wat zijn mijn vaardigheden? Hoe zie ik mijn rol hierin als huisarts? Wat vind ik tot mijn takenpakket behoren en wat niet?

Doel Aios voelt zich vaardig om in verschillende situaties zich te verhouden tot patiënten met verschillende achtergronden.

Keek op de Week - Actuele suggesties

  • ‘Mijn vader, Nour en ik’, ‘De zon in de nacht’ en ‘Why My Mum Loves Russell Crowe’ uit. Drie films waarin intergenerationeel trauma een rol speelt. 2doc
  • Coassistenten met een migratieachtergrond worden lager beoordeeld, hebben minder vertrouwen in hun begeleider en voelen zich vaker oneerlijk behandeld. Persoonlijke ervaringen uit het Erasmus MC. Erasmus magazine, mei 2022
  • Een vrouw met onverklaarbare klachten of afwijkend gedrag werd sinds het begin van de geneeskunde makkelijk weggezet als "hysterica". Behandeling volgde in rusthuizen met vette melk, wandelen en valium. Aranka Ballering doet promotieonderzoek aan het UMCG naar genderverschillen in gezondheidstrajecten en vertelt hierover in deze podcast.De eeuw van de vrouw mei 2023
  • Te weinig aandacht voor vrouwenaandoeningen kost de maatschappij miljarden Artikel NOS december 2023
  • De medische-specialistische wereld is wat betreft migratieachtergrond geen goede afspiegeling van de maatschappij. Artikel NTVG december 2023
  • Wie moeite heeft met lezen en schrijven heeft ook vaak moeite om zijn weg te vinden in het ziekenhuis, om bijsluiters van medicijnen te lezen of om de juiste verzekeringen af te sluiten. Actrice Loes Luca neemt je in deze documentaire reeks van Human mee in de wereld van laaggeletterden. In aflevering 3 "ziekmakend" laten Koos en Elayna zien hoe de medische wereld omgaat met laaggeletterden. NPO - Documentaire 'Duidelijke Taal'
  • Als huisarts en patiënt elkaar niet begrijpen. En hoe een oplossing voor dat probleem vastliep. Artikel Volkskrant 2 oktober 2023
  • Diversiteit en inclusie is binnen de gezondheidszorg een belangrijk thema, zowel binnen de opleidings- en werkomgeving als de zorg voor patiënten. Hoe ga je om met de dubbele opdracht van enerzijds erkenning van verschillen en anderzijds het bestrijden van ongelijkheid tussen mensen. Medisch Contact
  • Behandelrichtlijnen voor patiënten met diabetes mellitus type 2 maken geen onderscheid tussen vrouwen en mannen wat betreft streefwaarden. Onderzoek laat echter zien dat vrouwen voor cardiometabole risico’s minder goed behandeld worden dan mannen. Dat vraagt voor vrouwen voor een aanpak op maat. Artikel HenW 'Man-vrouwverschillen in voorgeschreven medicatie bij DM2' 13 juli 2023
  • Het aantal islamitische geestelijk verzorgers bij zorginstellingen neemt toe, blijkt uit cijfers van de Landelijke Vereniging van Geestelijk Verzorgers (VGVZ). Hun hulp is meer nodig, omdat het zorgpersoneel vaker te maken krijgt met religieuze en culturele dilemma's.Artikel NOS 'Hulp bij slechtnieuwsgesprek' 23 juni 2023
  • In veel culturen is het vanzelfsprekend dat een familielid de zorg voor ouders op zich neemt. Artikel NRC over mantelzorg 2 juni 2023, Carlijn Vis
  • Hulpmiddel huisartsen vol met stereotypen: 'Dit werkt foute diagnoses in de hand' (RTL nieuws 30-01-2023). Hoe denken je mede-aios erover?
  • Heb jij oog voor diversiteit in sekse, gender en seksuele oriëntatie? Beantwoord de vragen in de test diversiteit, bijv. met je groep als Keek op de Week en kijk wat je al weet en niet weet. Klik hier voor meer informatie over Komt een mens bij de dokter.
  • Amsterdams onderzoek: laag inkomen betekent meer kans op een plotselinge hartstilstand. Parool.nl, september 2022.
  • Wat doet armoede met je lichaam? NTR, Atlas, 14 september 2022. Diversiteit reikt verder dan geaardheid, etniciteit en religie. Geld en welvaart spelen daar ook een rol bij. De inflatie laat nu zien dat armoede steeds meer zichtbaar wordt in onze spreekkamer. In deze aflevering van Atlas wordt goed uitgelegd wat het precies met je lichaam doet.
  • Over de dood mogen artsen soms best wat omfloerster praten, vindt geestelijk verzorgen Mustafa Bulut Volkskrant, 2 september 2022. De omgang van palliatieve zorg en het overlijden, kan soms erg lastig zijn als arts, als de patiënt vanuit een andere cultuur komt. In dit interview het perspectief vanuit een geestelijk verzorger en inzichtspunten.
  • Artsen Podcast | KNMG over diversiteit in de spreekkamer.
  • Ondanks dat de Ramadan net voorbij is delen we graag het artikel van collega en promovendus Siham Bouchareb over ideeën en besluitvorming door moslims om wel of niet te vasten tijdens de ramadan.
  • Reference Man; aflevering 1, NPO 10 januari 2022. De wereld is gebouwd om de Reference Man (180cm lang, 70 kg zwaar, man en wit). De geneeskunde en medische wetenschap ook. Waar zitten die verschillen en waar is winst te behalen zodat we iedereen ongelijk (dus echt gelijkwaardig) kunnen behandelen?
  • Diversiteit in de spreekkamer De manier waarop patiënten omgaan met ziekte kan nogal verschillen per cultuur. Veel artsen ervaren dat in hun spreekkamer. Wat vraagt dit van jou als arts? Hoe ga je om met diversiteit onder je patiënten? En hoe ontwikkel je culturele sensitiviteit die het contact met je patiënten en de kwaliteit van zorg ten goede komt?


Bouwstenen in de leerlijn diversiteit


Bouwstenen in andere leerlijnen

Veelgebruikte bronnen

Logo pharos
Logo huisarts-migrant
Boek laaggeletterden
Kennisbundel interultureel vakmanschap
Pharos

Het landelijk expertisecentrum Pharos draagt bij aan het terugdringen van grote gezondheidsverschillen. Dat doen ze door nationale en internationale kennis te verzamelen, te verrijken en te delen. Het gaat om wetenschappelijke kennis, praktijkkennis van zorgverleners, beleidsmakers en andere professionals. En ervaringskennis van mensen om wie het uiteindelijk gaat.

www.pharos.nl

Huisarts-Migrant

Dé website voor huisartsen en andere zorgverleners met vragen over zorg en gezondheid voor migranten, vluchtelingen en patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden

www.huisarts-migrant.nl

Boek: Zorg voor Laaggeletterden, sociaal kwetsbaren en migranten in de huisartsenpraktijk

Migranten, vluchtelingen, mensen die niet goed kunnen lezen en schrijven, sociaal kwetsbare jongeren of slachtoffers van geweld hebben vaak extra of een andere huisartsenzorg nodig. Dit boek biedt praktische voorlichting, tips, achtergrondinformatie en inspirerende voorbeelden tijdens uw spreekuur, dienst of onderwijs.

Boekbespreking - Zorg voor laaggeletterden

Kennisbundel: Intercultureel vakmanschap in de zorg

Zorgprofessionals moeten alle mensen passende zorg kunnen bieden. In deze kennisbundelvindt u actuele informatie hierover. Het is bedoeld voor docenten in Zorg en Welzijn.

www.zorgvoorbeter.nl

Download de pdf

Kennisbundel pdf

Leerlijnoverzicht

Categorie: De 10 huisartsgeneeskundige thema's
Kort Spoed Chron Ouderen Kind Psych ALK Pall Preventie Praktijk
Korte episode zorg
Spoedeisende zorg
Chronische zorg
Complexe ouderenzorg
Zorg voor het kind
Psychische klachten
ALK
Palliatieve zorg
Preventie
Praktijkmanagement
Categorie: Competentiegebieden
Medisch handelen Communicatie Maatsch. handelen Wetenschap Professionaliteit
Medisch handelen
Communicatie
Maatschappelijk handelen
Wetenschap
Professionaliteit
Categorie: Overige aandachtsgebieden
Diversiteit Seksualiteit Innovatie
Diversiteit
Seksualiteit
Innovatie