Waarom gedraagt iemand met een borderline persoonlijkheidsstoornis zich zo lastig

Uit Wiki HOVUmc
Ga naar: navigatie, zoeken


Leerlijn psychische klachten
Auteur

Dick Walstock

Stage

CZ stage
GGZ stage
2e Huisartsstage

KBA

7. Persoonlijkheidsstoornissen

Competenties

Medisch handelen
Communicatie
Professionaliteit

Toepassing

Onderwijsprogramma

Relevantie

  • Persoonlijkheidsstoornissen zijn niet zeldzaam, met name de borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) komt vaak voor. Geschat wordt dat 1-2% vd bevolking BPS heeft. In een normpraktijk betekent dat 20-45 patiënten.
  • Patiënten met een BPS worden over het algemeen door (huis)artsen als ‘lastig’ ervaren.
  • Met name in ANW/dienstsituaties kan dit tot problemen leiden, onder andere omdat patienten met een BPS kunnen gaan ‘shoppen’.
  • Deze bouwsteen richt zich specifiek op de BPS. Een deel van deze kennis kan echter veralgemeniseerd worden naar andere persoonlijkheidsstoornissen.

Doelen

  • Inzicht geven in de complexe binnenwereld van de BPS. Vanuit de theorie begrijpen hoe het wisselvallige gedrag ontstaat. Meer inzicht geeft vaak meer begrip en mededogen (empathie).
  • De theorie over de BPS kunnen generaliseren naar de andere persoonlijkheidsstoornissen.

Subdoelen

  • Wat is een persoonlijkheidsstoornis? En: hoe leg je dat uit een een patiënt?
  • Hoe valt het wisselende gedrag van iemand met een BPS te begrijpen? Hoe ga je daar mee om?
  • Waar liggen mijn eigen grenzen en gevoeligheden? (= begrip ‘tegenoverdracht’)
  • Hoe communiceer je effectief met mensen met een PS en hoe kun je de Roos van Leary daarbij gebruiken?
  • Mensen met een persoonlijkheidsstoornis hebben (veel) minder keuzemogelijkheden in hun gedrag. Het is aan de professional daar flexibel mee om te (leren) gaan. Hoe doe je dat?

Onderwijsactiviteit 1 – Voorafgaand aan de TKD

  • Facultatief: bekijk de NTR-documentaire “Doe even normaal’ over bordeline-persoonlijkheidsstoornis:  (http://www.npo.nl/doe-even-normaal/18-08-2014/VPWON_1227542)
  • Bedenk voor jezelf en neem deze informatie mee naar de TKD:
    • Welk gedrag van patiënten irriteert je?
    • Welk gedrag van patiënten werkt bij jou als een rode lap op een stier?
    • Hoe reageer je dan? Bang, boos, bedroefd, blij?
    • Ben je wel eens zó uitgedaagd dat je over je grenzen heen gegaan bent? Zo ja, wat gebeurde er toen?

Onderwijsactiviteit 2 – Op de TKD:

  • Inleidende presentatie met enkele oefenelementen erin.
    • Theorie BPS (zie aantekeningen in de presentatie).
    • Video van uitleg PS aan patiënt.
    • Rollenspel AIOS: leg aan patiënt uit wat een PS is.
    • Evaluatie: bespreek in 2-tallen de ‘lastige patiënt’ uit het huiswerk. Wat zou je nu anders doen?
    • Als er tijd voor is: Rollenspel met patiënte met BPS die slaaptabletten vraagt/eist....
  • In de presentatie staan bij de notities een toelichting voor de docent met extra uitleg en informatie.

Facultatief: Onderwijsactiviteit 3 – Op de TKD:

  • Oefenen met trainings-acteurs:
    • Nodig een trainings-acteur uit op de TKD en laat de AIOS datgene oefenen wat ze als lastig ervaren in de communicatie met patiënten (met een van de persoonlijkheidsstoornissen).
    • Er is een drietal uitgeschreven rollen (zie bijlagen).
    • Stimuleer de AIOS gedrag te oefenen wat ze ‘spannend’ vinden, laat ze experimenteren: met een acteur kan er immers niks mis gaan.

De bouwstenen in de leerlijn psychische klachten

De leerlijnen

Kort Spoed Chron Ouderen Kind Psych SOLK Pall Preventie Praktijk


Medisch handelen Communicatie Maatsch. handelen Wetenschap Professionaliteit Diversiteit
Korte episode zorg
Spoedeisende zorg
Chronische zorg
Complexe ouderenzorg
Zorg voor het kind
Psychische klachten
SOLK
Palliatieve zorg
Preventie
Praktijkmanagement


Medisch handelen
Communicatie
Maatschappelijk handelen
Wetenschap
Professionaliteit
Diversiteit