Valpreventie

Uit Wiki HOVUmc
Ga naar: navigatie, zoeken
Leerlijn complexe ouderenzorg
Auteur

Els Licht
Niek van Asperen

Stage

CZ stage
2e Huisartsstage

KBA

7. Veiligheid

Competenties

Samenwerken
Maatschappelijk handelen
Kennis en wetenschap

Leerplek

Leergesprek
Praktijkleren
Onderwijsprogramma

Relevantie

Een van de problemen waar ouderen mee te maken krijgen is verminderde mobiliteit en een verhoogd risico om te vallen. Het valrisico neemt toe met leeftijd, boven de 65 valt 30% 1x per jaar en boven de 80 50% minstens een keer. Per jaar komen er zo’n 100.000 ouderen na een ongeval op de SEH waarvan er bijna 70.000 opgenomen worden en meer dan 3500 overlijden (veiligheid.nl). Als huisarts is het mede jouw verantwoordelijkheid om je patiënten hier zo goed mogelijk voor te behoeden.

Doel

Heeft de benodigde kennis en kunde om binnen zijn praktijk een valpreventie programma op te zetten en uit te voeren.

Subdoelen

  • Heeft inzicht in de risicofactoren op vallen.
  • Weet welke behandelingen het valrisico kunnen verkleinen.
  • Heeft een overzicht van de partijen die bij valpreventie betrokken zijn in de regio.
  • Weet hoe binnen zijn praktijk het valpreventieprogramma opgezet is.

Werkvormen:

Terugkomdagonderwijs:

  • Valpreventie maakt onderdeel uit van het expert onderwijs. Een alternatief hiervoor 1 of 2 AIOS de NHG bijscholing de vallende oudere in de leergroep te laten geven (handleiding en ppt).

Tijdens de chronische zorg stage:

  • Ga na of er op jouw stageplek een valpreventieprogramma is. Beschrijf hoe dit opgezet is en welke hulpverleners er allemaal bij betrokken zijn.
  • Bespreek met je stagebegeleider dit valpreventieprogramma. Welke mensen worden er geïncludeerd? Zou er sprake kunnen zijn van over- of onderdiagnostiek? In hoeverre is de arts bij dit programma betrokken? In hoeverre zou dit programma in de huisartsenpraktijk wenselijk en haalbaar zijn?

Tijdens de huisartsenstage:

  • Bespreek met je opleider wat er in zijn praktijk aan valpreventie gedaan wordt. Is er een programma of hangt het van de individuele arts af? Hoe zou hij in een ideale situatie willen dat het geregeld is en wat weerhoudt hem daar nu van?
  • Bespreek in de leergroep na wat de verschillen tussen de huisartsenpraktijken zijn en bedenkt wat de verbeterpunten voor jou praktijk zijn.
  • Een valpreventieprogramma opzetten en uitvoeren kost veel tijd en moeite. Laat een van de AIOS uit de groep uitzoeken of de zorgverzekeraar hier financiële compensatie voor geeft en wat de eisen zijn die hieraan verbonden zijn.
  • Valpreventie begint met het identificeren van de doelgroep. Het is in ieder geval goed om bij elke vallende oudere niet alleen het bekende subdurale hematoom uit te sluiten maar ook aandacht voor de reden van de val te hebben.

Gebruiksaanwijzing:

Een korte screening bij ouderen kan uit 2 vragen bestaan:

  • Bent u afgelopen 12 maanden gevallen?

Als hier positief op geantwoord is, moet nog aan een van de volgende 2 criteria voldaan worden om iemand valgevaarlijk te noemen.

  • Meer dan 1x gevallen
  • Moeite met bewegen, lopen of balans houden

In deze gevallen is het nuttig om een valanalyse te doen. Voorbeeld van hoe een gestructureerde uitgebreide valanalyse eruit kan zien staat op veiligheid.nl. Op deze site is tevens de hele valanalyse te downloaden. Gezien de uitgebreidheid van een goede valanalyse kan het nuttig zijn delen hiervan aan de fysiotherapeut of POH-ouderen uit te besteden.

Bij een oudere met een verhoogd valrisico zijn er meestal meerdere interventies nodig om het valrisico te verlagen. Aanbevelingen voor interventies worden in de nieuwe richtlijn preventie van valincidenten bij ouderen gegeven. Ook op de site veiligheid.nl staan voorbeelden van beschikbare interventies.

Bovenstaande bezigheden moeten voor een effectief programma geborgd worden met afspraken met alle betrokken partijen over wie welke verantwoordelijkheden heeft en waar alles vastgelegd wordt. De informatie over het opzetten van preventieprogramma’s staat beschreven bij de leerlijn preventie.

Verdere informatie over valpreventie:

De bouwstenen in de leerlijn complexe ouderenzorg

De leerlijnen

Kort Spoed Chron Ouderen Kind Psych SOLK Pall Preventie Praktijk


Medisch handelen Communicatie Maatsch. handelen Wetenschap Professionaliteit Diversiteit
Korte episode zorg
Spoedeisende zorg
Chronische zorg
Complexe ouderenzorg
Zorg voor het kind
Psychische klachten
SOLK
Palliatieve zorg
Preventie
Praktijkmanagement


Medisch handelen
Communicatie
Maatschappelijk handelen
Wetenschap
Professionaliteit
Diversiteit